ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN LİDERLİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ALAN ARAŞTIRMASI: FIRAT ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Abstract

Bir örgütte yönetici konumunda olan liderler, birlikte çalıştıkları toplulukların belirli amaçlara ulaşabilmesi için gereken bilgi, beceri ve deneyimleri takım arkadaşlarıyla paylaşan kişilerdir. Bir kişinin örgütsel bağlamda lider olabilmesi için birlikte çalıştığı kişilere ilham verecek bir vizyon sunabilmesi ve onları hedefler doğrultusunda motive ederek harekete geçirebilmesi gerekmektedir. Yapılan çalışmalar etkin liderlerin, çalışanların ve örgütlerin başarılarına olumlu katkılarda bulunduklarını göstermektedir. Bu nedenle bireylerin liderlik özelliklerinin ve tarzlarının farkında olmaları ve bunlar doğrultusunda kendilerini, çevrelerini ve ilişkilerini yönetebilmeleri oldukça önemlidir. Bu tez çalışmasının amacı, henüz tam anlamıyla meslek hayatına atılmamış üniversite lisans öğrencilerinin liderlik tarzları ile okul hayatında sergiledikleri davranışların incelenmesi ve ortaya çıkan izlenimler sonucunda öğrencilerin gelecek hayatlarına yönelik mesleki anlamda elde edebilecekleri bireysel ve toplu kazanımları ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda Fırat Üniversitesi'nde eğitim görmekte olan üniversite lisans öğrencilerinin sergiledikleri liderlik tarzlarının yine bu öğrencilerin akademik performansları, yaratıcılıkları, girişimcilik eğilimleri ve takım çalışmasına yatkınlıkları ile ilişkisi incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında üniversite lisans öğrencilerine iki türlü anket uygulanmıştır. İlk anket hedef üniversite öğrencisinin bizzat kendisi tarafından doldurulmuş ve öğrenci, okuldaki davranış ve eğilimlerine yönelik sorulara cevap vermiştir. İkinci anket ise hedef öğrencinin kendisi ile daha önce ortak gayret ve performans gerektiren herhangi bir çalışmada (ör., sunum, proje, ödev vb.) birlikte çalışmış en az bir üniversite arkadaşı tarafından doldurulmuş ve bu ankette hedef öğrencinin liderlik tarzı ile ilgili sorular sorulmuştur. Bu çalışmaya Fırat Üniversitesi'nin çeşitli fakültelerinde öğrenim görmekte olan 104 lisans öğrencisi katılmıştır. Çalışmanın sonucunda üniversite öğrencilerinin etkileşimci liderlikleri ile genel not ortalamaları arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu; ancak diğer bağımsız ve bağımlı değişkenler arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı ortaya çıkartılmıştır.As managers of organizations, leaders are described as those who share their knowledge, skills and experiences with their team members to reach organizational goals. In order to emerge as a leader in an organizational context, an individual is expected to offer an inspiring vision to the people he/she works with and to motivate them towards common goals. Past studies indeed show that effective leaders make positive contributions to the success of their work teams and organizations. It is therefore very important for individuals to be aware of their leadership traits and styles in order to manage themselves, their environments and their relationships. The aim of this thesis is to examine the relationship between the leadership styles of university undergraduate students who have not yet fully embarked on their professional lives and their (academic) behaviors and tendencies, and to reveal the individual and collective gains that can be reaped for their future professional lives. For this purpose, this thesis examined the relationship between the students' leadership styles and their academic performance, creativity and their tendencies towards entrepreneurship and teamwork. Within the scope of this study, two separate questionnaires were filled online by undergraduate students. The first questionnaire was completed by the target student, and the target student responded to questions regarding his or her behaviors and tendencies at the university. The second questionnaire was completed by at least one class mate who had previously worked with the target student in a class activity that required joint effort and performance (e.g., a presentation, project, assignment etc.), and this questionnaire contained questions about the target student's leadership style. 104 Undergraduate students studying at various faculties of Fırat University participated in this study. Findings from this study showed that, in this student sample, there was a statistically significant relationship between transactional leadership and academic performance (GPA), yet no other significant relationship was observed between the students' leadership styles and (academic) behaviors and tendencies.