2 NUMARALI MÜHİMME-İ MEKTUME DEFTERİ (H.1208-1211/M.1793-1796) TRANSKRİPSİYON VE DEĞERLENDİRİLMESİ (S.31-60)

Abstract

Osmanlı Devleti'nin en üst düzey karar mekanizmalarından olan Divan-ı Hümayun'da devlete ait siyasi, sosyal, ekonomik ve askeri meseleler görüşülür ve karara bağlanırdı. Divanda alınan kararlar Mühimme Defterleri adı verilen defterlere kaydedilirdi. Mühimme Defterleri'ne ayrıca merkezden ilgili makam ve kişilere gönderilen fermanların da bir sureti kaydedilirdi. Gerçekleştirildikleri divana göre isim alan Mühimme Defterleri'nin içerisinde gizli öneme sahip olanlara ise Mühimme-i Mektume Defterleri adı verilmekteydi. Bu çalışmada toplamda 10 adet olan Mühimme-i Mektume Defterleri'nden 2 numaralı defterin transkripsiyon ve hüküm özetleri çalışılmıştır. H.1208-1211/M.1793-1796 yıllarını kapsayan defterin 31-60 sayfaları arasında toplam 124 hüküm mevcut olup paşa, kadı, mutasarrıf, naip gibi dönemin idari görevlilerine gönderilen hükümleri içermektedir. Hükümlerin büyük bir çoğunluğu eşkıyalık, gasp, verilen veya kaldırılan cezalar, askeri yardım ve emeklilik konularından oluşmaktadır. Bu ise dönemin sosyal, ekonomik ve askeri yapısı hakkında araştırmacılara mühim bilgiler vermektedir. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Mühimme Defterleri, Hüküm, Eşkiyalık, Mühimme-i Mektume Defterleri.

The police, social, economic and military issves of the state are discussed and concluded in the Divan-ı Hümayun which is one of the most important decision mechanisms of The Ottoman Empire. The decisions taken by the Divan were recorded in notebooks which is called Mühimme Notebooks. Also, one instance of royal decrees which is sent to the autharity and persons from the centery were recorded in Mühimme Notebooks. According to court which have realized, secret prescriptions in the Mühimme Notebooks called Mühimme-i Mektume Notebooks. In this study, we studied transcription and provision abstract of the notebooks which have number 2 in the Mühimme-i Mektume Notebooks that have been 10 totally. Notebook that covered between H.1208-1211/M.1793-1796 years have 124 provision between 31 and 60 pages and it contains provisions sent to the administrative officers of the period such as general, muslim judge, governor and regent. A large majority of the provisions are formed by the brigandage, extortion, given or removed punishment, military structure of the period. Key Words: Ottomon Empire, Mühimme Notebooks, Provision, Brigandage, Mühimme-i Mektume Notebooks