EL-EZHERİ'NİN ME?ÂNİ'L-KIRÂ?ÂT ADLI ESERİNİN KIRÂATLERİN HÜCCETİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışma, III/IV. yüzyıl kırâat ve dil âlimlerinden Ezherî'nin Kitâbü Meânî'l-Kırâât isimli eserinde yer alan kırâat düşünce tarzının belirlenmesi ve kırâatlerin hüccetinde yer alan ihticac metotlarının tespitini amaçlamaktadır. Ezherî'nin eserinde zikrettiği kırâatlerin Arap diliyle olan münasebeti açısından kırâat dilbilim (sarf-nahiv), kırâat-lehçe, kırâat-belâgat ve kırâat- Arap şiiri ilişkisinin incelendiği araştırmada, öncelikle Ezherî'nin hayatı hakkında ve ilmî şahsiyeti üzerinde durulmuştur. Ana teması itibariyle ise çalışmada Ezherî'nin kırâat ilmindeki konumu, kırâatlerin ihticacında kullandığı kaynakları ve kırâatleri naklediş tarzı üzerinde durulmuştur. Ayrıca Ezherî'nin Kitâbü Meânî'l-Kırâât isimli eserinde kırâat farklılıklarından kaynaklı mana takdirlerinin neler olduğu, başta dilbilimsel hüccetler olmak üzere Arap şiiri, lehçe ve belağat gibi hüccetler çerçevesinde kırâatleri nasıl işlediğini muasırı olan İbn Zencele ve İbn Hâleveyh gibi aynı tarzda eserler yazmış olan diğer kırâat âlimlerinin kaynaklarıyla mukayese edilerek incelenmiştir.

This study aims to determine the way of thinking of qiraat in the Kit?b al-Ma?n? al-Kır???t of al-Azhar?, one of the scholars of Qiraat and language of the III/IVth century, and to determine the methods of ihticac in the proof of qiraat. In the study, which examines the relationship between qiraat and linguistics (sarf-nahiv), qiraat and syllabary, qiraat and rhetoric, qiraat and rhetoric, and qiraat and Arabic poetry in terms of the relationship of the qiraat mentioned by al-Azhar? in his work with the Arabic language, first of all, al-Azhar?'s life and scholarly personality were emphasised. In terms of its main theme, the study focuses on al-Azhar?'s position in the science of Qira'ah, the sources he used in the ihticac of the Qira'ahs and the way he conveyed the Qira'ahs. In addition, al-Azhar?'s appreciation of the meanings arising from the differences of the qiraat and how he used the qiraat within the framework of the transmitted huccats, which are primarily philological, Arabic poetry and dialectal, have been examined by comparing them with other qiraat sources that are contemporaries and written in the same style.