DOĞANŞEHİR (MALATYA) İLÇE MERKEZİNİN KURULUŞU, GELİŞİMİ VE FONKSİYONEL ÖZELLİKLERİ

Abstract

Doğanşehir İlçesi Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat Bölümünde yer alır. Malatya ilinin Güneybatısında ve Malatya'ya 54 km mesafededir. Güneyinde Besni ve Gölbaşı (Adıyaman) ilçeleri, Doğusunda Çelikhan (Adıyaman), batısında Elbistan (Kahramanmaraş) , kuzey ve kuzeydoğusunda Akçadağ ve Yeşilyurt (Malatya) İlçeleri bulunur (Şekil 2). Çalışma alanının doğusunda Çelikhan ile sınırı oluşturan Kazıyan ve Kurudağ (2100m) bulunur. Batısında ise Elbistan sınırını oluşturan Nurhak dağları (2600m) ve Kuduran (2350m) yer alır. Güneyde ise Atoluğu dağları (2200m)bulunur. İlçe merkezi 1077 m ile 1250 m arasında değişen bir yükseltiye sahiptir. Deniz seviyesinden yüksekliği 1252 m'dir. Yüzölçümü 3610 km2'dir.Km2'ye düşen nüfus 3126 kişidir. İlçe merkezinin temel ekonomik faaliyetini hizmet sektörü oluşturmaktadır. Ancak kırsal karaktere sahip olan ilçede tarım da önemli geçim kaynağıdır. Verimli alüvyonlu araziler üzerinde kurulmuş olması ve ilçe merkezinden geçen akarsuların(Sultan Çayı, Fındık Dere, Topbük Çayı, Peyler Dere) varlığı sulu tarım ile meyvecilik ve tütün tarımının hemen hemen her mahallede yapılmasına olanak sağlamıştır. Şehir merkezlerinin temel unsuru olan sanayi alanları ve ticaret merkezlerine bugüne kadar yeterli yatırımın yapılmamış olması, saha nüfusunun göçlerle azalmasına sebep olmuştur. Ayrıca Malatya'ya yakın olması ve Adana-Malatya yol güzergahı üzerinde bulunması da, gelişip dışa bağımlılığını azaltması açısından dezavantaj olmuştur. Çalışma sahası kuruluş yeri Doğu Anadolu Fay hattı üzerinde yer aldığından depremsellik açısından risk taşımaktadır. Örneğin; 1948 ve 1986 yılında meydana gelen depremler sebebiyle can ve mal kayıpları yaşanmıştır. Bu nedenle nüfus gelişiminde dalgalanmalar olmuştur. Geçmişte savaşlar, kuraklık, kıtlık ve depremler gibi sebeplerle sahadan dışarıya göçler olmaktaydı. Günümüzde ise; iş imkanlarının kısıtlı olması, yaşam koşullarını iyileştirme isteği, devletin hizmetlerinden daha iyi yararlanma gibi sebeplerle ilçe merkezinden büyük şehirlere göçler olmaktadır. Bu çalışmada Doğanşehir İlçe Merkezinde nüfusun tarihsel gelişimi, nüfusun mekânsal dağılımında meydana gelen değişiklikleri sebepleri ve sonuçlarıyla birlikte ortaya koymaya çalışmaktadır. Anahtar Kelimeler: Doğanşehir, Fonksiyonel Özellikler, NüfusThe district of Doğanşehir is located in the Upper Euphrates Part of Eastern Anatolia Region. It is in the south western of Malatya and 54kms to the city. Besni and Gölbaşı districts are in the south, Çelikhan is in the east, Elbistan is in the west, Akçadag and Yeşilyurt are in the North and northeast of Doğanşehir. There are high mountains on the east, west and south of the study area. The elevation of the town center is between 1077 and 1250mts. The altitude above sea level is 1252 mts. The surface area is 3610km2. Number of people per square kilometer of land area is 3126. The main economic activity of the town is service industry. However; agriculture is also an important source of income as it is a rural area. Doğanşehir is located on fertile alluvial lands, there are rivers flowing through the town center ,so it makes orcharding and the cultivation of tobacco possible in almost each neighbourhood. They haven't made enough investment on industrial areas or trade centers so far . so the population of the town has decreased. Another disadvantage of the town is, it is near to the city center,Malatya, so it has been hard to reduce its dependence on outer world. The study area is exposed to earthquakes as it is on the East Anatolian fault line. There has been population fluctuation because of the earthquakes occurred in 1948 and 1986. In the past people immigrated from the study area because of wars, drought, famine or earthquakes. Nowadays people immigrate to big cities because of limited job opportunities, to improve their life condition or to benefit from civil service. This study aims to present the historical development of the population and the reasons and results of the variations in the distribution of the population in Doğanşehir. Key Words: Doğanşehir, Functional Characteristics, Population