KARDİYOPULMONER BYPASS EŞLİĞİNDE KORONER ARTER BYPASS GREFTLEME UYGULANAN OLGULARDA OLMESARTAN TEDAVİSİNİN ASİMETRİK DİMETİL ARJİNİN VE İNDÜKLENEBİLİR NİTRİK OKSİT SENTAZ SEVİYELERİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Abstract

Kardiyopulmoner bypass (KPB) tekniği ile koroner arter bypass greftleme (KABG) cerrahisi geçiren hastalarda sistemik inflamatuvar yanıt sendromu (SIRS) sıklıkla gözlenir. Anjiyotensin II reseptör blokeri olan olmesartanın oksidatif stres ve inflamatuvar etkileri azalttığı bilinmektedir. Bu çalışmada KPB uygulanan hastalarda olmesartan tedavisinin serum asimetrik dimetil arjinin (ADMA) ve indüklenebilir nitrik oksit sentaz (iNOS) düzeylerine etkisi araştırıldı.Çalışmaya 30-80 yaş arası, KABG uygulanacak 50 hasta alındı, hastalar randomize 2 gruba ayrıldı, (Grup K: Kontrol, Grup O: Olmesartan). Grup K'daki hastalara herhangi bir tedavi uygulanmadı. Grup O'daki hastalara preoperatif 5 gün önceden başlayıp postoperatif 28. güne kadar 10 mg/gün, günde tek doz, operasyon günü 30 mg olmesartan verildi. Tüm hastalardan anestezi indüksiyonu öncesi (T1), kardiyopumoner bypass sırasında (T2), kros klemp alındıktan 5 dk sonra (T3), protamin infüzyonu sonrası (T4), postoperatif 3. gün (T5) ve postoperatif 28. gün (T6) olmak üzere altı dönemde kan alınarak ADMA ve iNOS düzeyleri incelendi.Çalışmada kontrol ve olmesartan gruplarına bakıldığında T2, T5 ve T6 zamanında olmesartan tedavisi alan grupta iNOS ekspresyon düzeyinin anlamlı şekilde düşük olduğu gözlemlendi. Kontrol grubu kendi içinde değerlendirildiğinde özellikle kardiyak cerrahi işlemi kapsayan zamanlarda iNOS ekspresyon düzeylerinin anlamlı yüksek olduğu gözlemlendi. Olmesartan grubunda KPB ve kros klemp kaldırıldıktan sonraki zamanlarda iNOS ekspresyon seviyeleri yüksekti ve bu artışlar kontrol grubu kadar yüksek değildi.Çalışmada olmesartan alan grupta ADMA'nın kontrol grubuna göre düşük olduğu gözlemlendi. Kontrol grubunda serum ADMA düzeylerinin T2, T5 ve T6 zamanında T1'e göre anlamlı şekilde arttığı gözlemlendi. Olmesartan grubunda ise T2, T3 ve T4 zamanında serum ADMA seviyeleri anestezi indüksiyonu öncesine göre anlamlı yüksekti.Koroner bypass cerrahisinde olmesartan uygulanmasının serum ADMA ve iNOS düzeylerini KPB zamanında azalttığı, özellikle postoperatif dönemde oksidatif stres ve inflamatuvar yanıtı azaltarak gelişebilecek postoperatif komplikasyonların azaltılabileceği kanaatine varıldı.Anahtar Kelimeler: Sistemik inflamatuvar yanıt sendromu, Asimetrik dimetil arjinin, İndüklenebilir nitrik oksit sentaz