WOMEN BETWEEN RELIGION AND MODERNISM IN TURKEY

Abstract

Tanzimat ile başlayan Osmanlı modernleşme hareketi, Cumhuriyetle birlikte devam etmiştir. Modernleşme süreci Türk toplumunu farklı açılardan etkilemiş ve yeni bir toplumsallaşma süreciyle baş başa bırakmıştır. Bu süreçte sosyal ve toplumsal dönüşümün görünür yüzünü oluşturan kadınlar, modernleşmenin sembolleri olarak sunulmuşlardır. Modernleşme süreci toplumun farklı kesimlerinden olan kadınlarının tamamına hitap eden bir dil tanımlayamamıştır. Modernleşme süreci, yaratılan \"modern kadın\" imgesinin dışında kalan kadınları görmezden gelmiştir. Görmezden gelinen kesimler arasında muhafazakâr ve dindar kesimin kadınları da bulunmaktadır. Toplumun muhafazakar ve dindar kesimlerinden gelen kadınları, modern yaklaşımın biçimlendirdiği kamusal alanın olanaklarından faydalanma imkanı bulamamıştır. Bu noktada muhafazakâr ve dindar kesimlerden gelen kadınlar, modern kamusal hayatın gerektirdiği giyim tarzına sahip olamadıkları için kamusal alanla aralarındaki mesafeyi derinleştirmiş ve daha çok özel alana çekilmişlerdir. Dolayısıyla modernleşme süreci kadınların bir kısmını yeniden yapılandırılmış sosyal rolleri ve giyim tarzları sayesinde kamusal hayata dâhil ederken, muhafazakâr ve dindar kadınları bunun dışında bırakmıştır. Muhafazakâr ve dindar kadınlar bir yandan ataerkil sistemin beslediği değerlerin tanımladığı toplumsal rollerinin bir gereği olarak diğer yandan da modernleşmenin biçimsel kıriterlerini üzerlerinde taşımadıkları zorlayamamışlardır. Bu çalışmada amacımız modernleşme sürecindeki uygulamaların muhafazakâr dindar kadın üzerindeki etkilerini irdelemektir. Çalışmanın temel problemi, modernleşme sürecinin giyim tarzları ve yaşam biçimleri nedeniyle gölgede bıraktığı kadınların, zamanla bu görünmezliği aşma çabalarıdır. Bu çalışma literatür taraması, mülakat ve gözleme dayalı olarak yapılandırılmıştır