AKUT PULMONER TROMBOEMBOLİ TANISI KONULAN HASTALARDA KRONİK TROMBOEMBOLİK PULMONER HİPERTANSİYON GELİŞME İNSİDANSI VE İLİŞKİLİ RİSK FAKTÖRLERİ

Abstract

Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyonlu (KTEPH) hastaların %50'den fazlasında klinik olarak belirti veren akut pulmoner emboli öyküsünün bulunmaması hastalığın gerçek insidans ve prevalansını belirlemeyi güçleştirmektedir. Bu çalışmada amacımız akut Pulmoner tromboemboli (PTE) geçiren hastalarda KTEPH insidansını araştırmak ve KTEPH gelişimi ile ilişkili olabilecek risk faktörlerini tespit etmektir. Çalışmaya kliniğimizde toraks BT veya ventilasyon/perfüzyon sintigrafisi ile akut PTE tanısı konan 312 hasta alındı. Tromboembolik hastalık dışında pulmoner hipertansiyona neden olabilecek hastalığı olanlar çalışmaya dahil edilmedi. Çalışmaya dahil edilen 112 hastanın 57'si kadın, 55'i erkekti, yaş ortalaması 57.09±17.30 (16-86) idi. 112 hastanın 45'inde (8'i semptomatik) takibin 6. ayında yapılan ekokardiyografik inceleme ile PHT (sistolik PAB>35 mmHg) varlığı tespit edildi ve KTEPH insidansı (semptomatik+asemptomatik) % 40.16 olarak belirlendi. Semptomatik KTEPH insidansı ise %7.14 olarak hesaplandı. KTEPH gelişiminde rol oynayan risk faktörlerini araştırdığımızda; cinsiyetin erkek olmasının KTEPH riskini 4.59 kat artırdığını (%95 CI 1.071-19.683, p=0.040), önceki DVT varlığının riski 218 kat artırdığını (%95 CI 1.235-38543.073, p=0.041) ve PaO2 değerinin < 80 mmHg olmasının riski 56.903 kat artırdığını (%95 CI 2.656-1219.228, p= 0.010) tespit ettik. KTEPH gelişiminde risk faktörü olarak belirlenen parametrelere multipl lojistik regresyon analizi uygulandığında; sadece sPAB'ı 36-49 mmHg olan grupta kadın cinsiyetin KTEPH gelişimi için bağımsız risk faktörü olduğu belirlendi (%95 CI 1.417-43.139, p=0.018). Sonuç olarak, PTE sonrası KTEPH oluşumu çok sayıda hastada gelişebilecek bir durumdur. Olası risk faktörleri bilinirse hastalar KTEPH gelişimi açısından yakın takibe alınabilirler. Anahtar Kelimeler: PTE, KTEPH, insidans, risk faktörleriMore than half of (>%50) patients with CTEPH have no acute pulmonary embolism history with clinical signs, so determining of actual incidence and prevalence of CTEPH is difficult. At this study, we aimed to search the CTEPH incidence and the risk factors those may be associated with CTEPH in patients who had acute PTE. Three hundred twelve patients with acute pulmonary embolism diagnosed by Thorax CT or ventilation/perfussion scintigraphy in our clinic included into the study. Patients that have risk factors for pulmoner hypertension other than thromboembolic disease were excluded. Fiftyseven of 112 patients were female, and 55 of them were male, average age was 57.09±17.30 (16-86). Presence of PHT (systolic PAB>35 mmHg) was determined by echocardiography performed on 6th month in 45 of 112 patients (8 of them was sympthomatic) and CTEPH incidence (sympthomatic+asympthomatic) was identified as %40.16. Sympthomatic CTEPH incidence was calculated as %7.14. When we searched about risk factors that may have role in development of CTEPH; we determined that CTEPH risk was increased 4.59 times by being male sex (95% CI 1.071-19.683, p=0.040), 218 times by previous history of DVT (95% CI 1.235-38543.073, p=0.041), and 56.903 times by PaO2 <80 mmHg (95% CI 2.656-1219.228, p= 0.010). When we applied multiple logistic regression analysis on parameters that may be risk factors for CTEPH development, it was seen that female sex was determined as an independent risk factor for development of only CTEPH, in which sPAB values were between 36-49 mmHg (95% CI 1.417-43.139, p=0.018). In conclusion, CTEPH development after PTE is a situation that can occur in many patients. If probable risk factors is known, patients can be closely monitorize for CTEPH development. Keywords: PTE, CTEPH, incidence, risk factors