KARACİĞER İSKEMİ-REPERFÜZYON HASARINDA KETAMİNİN DOZ BAĞIMLI ANTİİNFLAMATUAR ETKİSİ

Abstract

Klinik uygulamalar içinde karaciğerde iskemi-reperfüzyon hasarına genellikle hemorajik şok, sepsisin geç dönemi, karaciğer transplantasyonu, büyük bir travmaya yönelik cerrahi girişim ve hepatik rezeksiyon sırasında rastlanmaktadır. Ketamin NF-kB inhibisyonu ile IL-6 ve TNF- ? gibi proinflamatuar sitokinlerin üretimini baskılar. Bu deneysel çalışmanın amacı karaciğerde İ-R hasarı oluşturulmasına farklı dozlarda ketamin uygulanmasının antiinflamatuar etkilerinin araştırılmasıdır.Çalışmada ağırlığı 150-200 gr. olan 18 adet Wistar-Albino dişi rat kullanıldı. Grup 1'deki (n=6) deneklere A. Hepatika propria serbestleştirildikten sonra klemp ile askıya alınarak 30 dakika iskemi ardından 4 saat reperfüzyon işlemi yapıldı. Grup 2'deki (n=6) deneklere 30 dakika iskemi sonrası 2.5 mg/kg Ketamine İM., Grup 3'dekilere (n=6) ise aynı dönemde 10 mg/kg Ketamine İM. Uygulandı, ardından 4 saat reperfüzyon sağlandı. Tüm deneklerden iskemi öncesi, sonrası ve reperfüzyondan sonra kan örnekleri alınarak MDA, AST, ALT, TNF-? , IL-6, IL-1ß, NO düzeyleri saptandı. Elde edilen veriler ortalama ? SD olarak alındı. Tekrarlanan ölçümler varyans analizi Posthoc-Tukey HSD testi ile (anlamlı kabul edildi) grup içi tekrarlanan ölçümlerin değerlendirilmesi için Wilcoxon testi kullanıldı ( P<0.005 anlamlı kabul edildi).TNF- ? , IL-1ß, IL-6 düzeylerinin tüm gruplarda iskemi öncesi değerlerine göre, iskemi sonrası dönemde daha belirgin olmak üzere arttığı gözlendi (P<0.05). Reperfüzyon döneminde TNF- ? , IL-1ß ve IL-6 düzeylerinin Grup I ve II'ye göre daha az arttığı saptandı (p<0.0 05). MDA, NO, AST ve ALT düzeyleri tüm gruplarda iskemi öncesi döneme göre, iskemi ve reperfüzyon dönemlerinde arttığı saptandı (p<0.05) Aynı dönem içerisinde MDA, NO, AST ve ALT düzeyleri incelendiğinde ketamin verilen gruplarda kontrol grubuna göre daha az arttığı (p<0.005) saptandı.Düşük ve yüksek doz ketamin verilen ratların karaciğerinde ise ışık mikroskobunda yapılan incelemede reperfüzyon sonrası anlamlı olarak (p<0.05 ) daha az histopatolojik hasar saptandı. Karaciğer Kupffer hücreleri aktive olduklarında birçok sitokinlerin salgılanmasına neden olurlar. Çalışmamızda karaciğerde iskemi-reperfüzyon hasarı oluşturulan deneklerde iskemi sonrası ketamin uygulanmasının doza bağlı olarak antiinflamatuar etki gösterdiği kanaatine varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Ketamine, IL-1ß, IL-6 ve TNF-?, iskemi-reperfüzyon hasarıIn clinical practices, liver ishemia-reperfusion injury is generally encountered in hemorrhagic shock, late stages of sepsis, liver transplantation, surgical intervention to major trauma and hepatic resection. Ketamine suppresses IL-6 and TNF-?, due to inhibition of NF-kB. Aim of this experimental study is the evaluation of anti-inflamatuar effects of different doses of ketamine applications in liver I-R injury.We were used 18 Wistard-Albino rats weigthing 150-200 gr in this study. After A. Hepatica propria was loose and suspended with clamp, ischemia for 30 minutes and reperfusion for 4 hours were applicated to the subjects in group 1 (n=6). 2.5 mg/kg Ketamine IM after ischemia for 30 minutes was given to the subjects in group 2 (n=6), and in the same period 10 mg/kg Ketamine IM was given to subjects in group 3 (n=6) and subsequently reperfusion was provided. Before and after ischemia, and after reperfusion, blood samples were taken from all subjects and MDA, AST, ALT, TNF-?, IL-6, IL-1ß and NO levels were measured. The obtained data were taken as mean ? SD. Repeated measurements of analysis of variance were made with Posthoc-Tukey HSD test((Significance for all comparisons was defined as p<0.05), and Wilcoxen test was used for evaluation of repeated measurements in the groups (Significance for all comparisons was defined as p<0.005).According to pre-ischemic levels, post-ischemic TNF- ? , IL-1 ß and IL-6 levels were seen significantly increased in all groups (p<0.05). TNF- ? , IL-1 ß and IL-6 levels were increased less in reperfusion period, when compared with groups I and II (p<0.005). Acording to pre-ischemic period, MDA, NO, AST and ALT levels were found increased in post-ischemic, reperfusion periods of all groups (p<0.005). In the same period, when MDA, NO, AST and ALT levels were investigated, these levels were found increased less in ketamine given groups, according to control group.Investigation with light microscope on low and high dose ketamine given rats?livers showed significantly less histopathologic injury after reperfusion (p<0.05).When liver Kupffer cells are activated, they cause release of a lot of cytokines. In our study, we concluded that dose-dependent manner applications of ketamine to the subject with liver ischemia-reperfusion injury showed anti-inflamatuar effect.Keyword: Ketamine, IL-1ß, IL-6 and TNF-?, Ischemia-reperfusion injury