ÇAYBAĞI (ELAZIĞ) ÇEVRESİNİN TEKTONİK ÖZELLİKLERİ

Abstract

Çalışılan bölgede Üst Kretase'den Kuvaterner döneme kadar çeşitli birimler yüzeyleme vermektedir. Çalışmamızda bu birimlerin birbirleriyle olan ilişkileri, bölgede etkin olan tektonizma, bu tektonizmaya bağlı gelişmiş yapılar ve tektonizmayı oluşturan kuvvetler incelenerek, bölgenin jeolojik-tektonik evrimi açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışma alanında paleotektonik ve neotektonik dönemin izlerine yoğun olarak rastlanılmaktadır. Çalışılan bölgede tabaka ve fay düzlemlerinden alınan verilerle tektonik yapıların yaşları, bu yapıları oluşturan kuvvet yönleri belirlenmiştir. Buna göre; Çaybağı Havzasında iki deformasyon fazı tespit edilmiştir. İlk dömem KKB-GGD doğrultulu sıkışma dönemidir. Bu dönem Geç Miyosen-Erken Pliyosen aralığında hüküm sürmüştür. Bu dönemde ki sıkışmaya bağlı olarak Palu antiklinali başta olmak üzere bölgedeki D-B doğrultulu eksene sahip kıvrımlı yapılar ile Çatakbaşı ve Çaybağı bindirme fayları gelişmiştir. İkinci deformasyon evresi ise KKD-GGB doğrultulu bir sıkışma altında ?2 ile ?3'ün düşey eksende zaman zaman yer değiştirdiği bir deformasyon ile temsil edilir. Bu deformasyon evresi Geç Pliyosen'de başlamış olup günümüzde de etkisini göstermektedir. Bu dönemde ki sıkışma tektonizması sonucu çalışma alanı ve yakın çevresinde doğrultuları ve uzunlukları değişken KD-GB doğrultulu sol yanal, KB-GD doğrultulu sağ yanal doğrultu atımlı fay zonları oluşmuştur. Bölgede bu dönemi karakterize eden en önemli tektonik yapılar Pertek ve Soğanlı faylarıdır. Ayrıca bölgede etkili olan sıkışma yönüne koşut gelişen genişlemeye bağlı olarak K-G doğrultulu genişlemenin izlerine de rastlanılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Çaybağı Havzası, Çaybağı bindirme fayı, Çatakbaşı bindirme fayı, Palu antiklinali, Pertek fayı, Elazığ.

The rocks units ranging from upper-Cretaceous to Quaternary exposed in the study area. The aim of this study is to derive information on the relation of the individual rock units, active tectonics and structures due to active tectonics in order to explain geotectonic evolution of the area. Paleotectonic and neotectonic structures are intensely observed in the study area. During field work, fault slip data in determined locations have been measured in order to determine age of the structural features and calculate paleostress tensor. The kinematic analyses indicate that there are two different deformation phases in the Çaybağı Basin. Deformation phase 1 is characterized by NNW-SSE directed compression and operated in the late Miocene- early Pliocene interval. In this setting, primarily Palu Anticline as well as E-W trending folds, and Çatakbaşı and Çaybağı thrust faults occured. Deformation phase 2 is characterized by NNE-SSW directed compression and vertical stress is interchanged ?2 and ?3. It operated in the early Pliocene to present. The large scale NE-SW trending left lateral, NW-SE trending right lateral strike slip faults have occurred in this phase. Pertek and Soğanlı faults are main structures of the area. Moreover, N-S directed extension, which is the opposite direction of the main compression direction; structures are observable in the area. Key Words: Çaybağı Basin, Çaybağı thrust fault, Çatakbaşı thrust fault, Palu anticline, Pertek fault, Elazığ.