Mantar yönetiminin çalışan performansı üzerindeki etkisi

Abstract

Mantar Yönetimi, genellikle katılımcı olmayan, merkeziyetçi ve otoriter bir yönetim tarzı olarak tanımlanır. Bu yönetim tarzında, yöneticiler çalışanlarına çok sınırlı bilgi verir, onları \"karanlıkta tutar\" ve sadece belirli bir noktada, yani sorunlar büyüdüğünde müdahale ederler. Bu terim, yöneticilerin çalışanları sadece bir mantar gibi büyümesine izin verip, sonra onlara olumsuz durumlar geldiğinde müdahale etmeleri şeklinde yapılan bir benzetmeden türetilmiştir. Bu araştırmada mantar yönetiminin çalışan performansı üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırma değişkenleri olan mantar yönetim algısının ve çalışan performansı düzeyleri arasındaki ilişkiler çeşitli değişkenlerle açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın evrenini 2024-2025 eğitim öğretim yılında Fırat Üniversitesi’nde görev yapmakta olan toplam 506 araştırma görevlisi oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında örneklem seçimi yapılmamış ve evrende bulunan her bireye ulaşılarak formlar iletilmiştir. Ancak araştırmaya katılmaya gönüllü olan ve ölçekleri dolduran katılımcı sayısı 378 olarak gerçekleşmiştir. Araştırmada veri Toplama araçları olarak mantar yönetim ölçeği ve çalışan performansı ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde nicel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bu kapsamda veriler SPSS 24 programı kullanılarak araştırma hipotezleri doğrultusunda analiz edilmiştir. Analiz öncesinde verilerin dağılımının normallik durumları incelenmiş, Kolmogorov-Simirnov ve Shapiro-Wilk testleri sonucunda dağılımın normal olduğu (p>,05), ayrıca çarpıklık ve basıklık değerlerinin -1 ve +1 aralığında olduğu belirlenmiştir. Araştırmada katılımcıların mantar yönetim algısının, yaş ve mesleki kıdem ile ilişkilendirilen önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle, yaş ve mesleki kıdemin arttıkça mantar yönetim algısının da arttığı sonucuna varılmıştır. Bu durum, deneyim ve yaşın, bireylerin mantar yönetimi konusundaki anlayışlarını derinleştirebileceğini ve daha olgun bir yaklaşım sergileyebileceklerini düşündürebilir. Bununla birlikte, cinsiyet ve medeni durum gibi demografik faktörlerin mantar yönetim algısını etkilemediği gözlemlenmiştir. Ayrıca araştırmada, çalışan performansı ile ilgili olarak yapılan karşılaştırmalar sonucunda, erkeklerin, evli olanların ve mesleki kıdemi 1-5 yıl ile 11 ve üzeri yıl arasında olanların performans düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Mantar yönetim ve çalışan performansı ilişkisinde ise, mantar yönetim algısının artmasının çalışanların performansını olumsuz etkilediği belirlenmiştir.