Dijital Dönüşüm Ofisleri Perspektifinden Türkiye’de Üniversitelerin Dijitalleşme Süreci

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’deki üniversitelerde kurumsal dijital dönüşüm süreçlerini, Dijital Dönüşüm Ofislerinin (DDO) işleyişi üzerinden incelemektedir. Nitel araştırma yöntemiyle yapılandırılan çalışmada, 13 üniversitede görev yapan DDO yöneticileriyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, üniversitelerde dijitalleşmenin yalnızca teknolojik altyapı yatırımlarıyla sınırlı olmadığını; aynı zamanda yönetsel vizyon, örgütsel yapı, stratejik planlama kapasitesi ve insan kaynağı yeterliliği gibi çok katmanlı unsurlarla doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle DDO’ların rektörlüğe bağlı olarak konumlandığı yapılarda dijital dönüşüm süreçlerinin daha stratejik, sistematik ve sürdürülebilir bir çerçevede yürütüldüğü görülmektedir. Buna karşılık, teknik birimlere bağlı DDO’lar daha sınırlı yetkiyle hareket etmekte ve karar alma süreçlerine katılımları kısıtlı kalmaktadır. Araştırmada, dijital stratejilerin kurumsal belgelerle desteklenmesinin dönüşümün başarısını artırdığı; bireysel ve kültürel direnç, teknik personel yetersizliği, liderlik eksiklikleri ve bütçe kısıtlarının ise süreci zorlaştırdığı belirlenmiştir. Çalışma, yükseköğretimde dijital dönüşümün yalnızca teknoloji temelli değil; aynı zamanda kurumsal kültür, yönetişim biçimleri ve karar alma yapılarında köklü bir yeniden yapılanmayı gerekli kıldığını göstermektedir.

This study examines the institutional digital transformation processes in Turkish universities through the operational practices of Digital Transformation Offices (DTOs). Designed using a qualitative research method, the study analyzes data obtained from semi-structured interviews conducted with DTO managers from 13 universities through thematic analysis. The findings reveal that digitalization in universities is not limited to technological infrastructure investments; rather, it is directly related to multidimensional factors such as administrative vision, organizational structure, strategic planning capacity, and human resource adequacy. It is observed that in institutions where DTOs are positioned directly under the rectorate, digital transformation processes are carried out in a more strategic, systematic, and sustainable manner. Conversely, DTOs operating under technical units tend to have limited authority and restricted participation in decision-making processes. The study also finds that supporting digital strategies with formal institutional documents enhances the success of transformation, whereas individual and cultural resistance, lack of technical personnel, leadership deficiencies, and budgetary constraints hinder the process. Overall, the study demonstrates that digital transformation in higher education is not merely a technology-oriented transition but requires a comprehensive institutional restructuring encompassing organizational culture, governance structures, and decision-making mechanisms.