24 OCAK 2020 SİVRİCE (ELAZIĞ) DEPREMİ SONRASI MERKEZ İLÇE'DE (ELAZIĞ) YER DEĞİŞTİREN KIRSAL YERLEŞMELER

Abstract

Bu tez çalışması, 24 Ocak 2020 Sivrice (Elazığ) depremi sonrasında Elazığ ili kırsal yerleşmelerinde meydana gelen yer değiştirme süreçlerini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Çalışmada, afet sonrası yeniden yerleşim süreçlerinin toplumsal, ekonomik ve çevresel etkileri detaylı olarak incelenmiştir. Yer değiştirme kararlarının jeolojik uygunluk, güvenlik kriterleri ve doğal kaynaklara erişim gibi unsurlar temel alınarak şekillendiği belirlenmiştir. Araştırma kapsamında, 15 kırsal yerleşme örneklem olarak alınmış. Hazırlanan anket soruları 255 kişiye uygulanmış ve analiz edilmiştir. Bu analiz sonucuna göre bu süreçte toplulukların geleneksel yaşam biçimleri ve sosyal bağları yeterince dikkate alınmamış, bu durum sosyal ve ekonomik uyum süreçlerini olumsuz etkilemiştir. Çalışmada, yer değiştiren toplulukların tarım ve hayvancılık gibi ekonomik faaliyetlerde yaşadıkları sorunlar vurgulanmış; altyapı eksikliklerinin ve sosyal hizmetlere erişim problemlerinin bireylerin yaşam kalitesini düşürdüğü ortaya konulmuştur. Araştırmanın bir diğer önemli bulgusu, bireylerin eski yaşam alanlarına duydukları özlem ve yeni yerleşim alanlarına adaptasyonda karşılaştıkları psikolojik zorluklardır. Güvenlik algısı yüksek olsa da, psikososyal destek mekanizmalarının eksikliği, afet sonrası süreçte toplulukların dayanıklılığını zayıflatmıştır. Bu çalışmada, yeniden yerleşim süreçlerinin etkinliği ve sürdürülebilirliğini artırmak için toplumsal katılımın teşvik edilmesi, ekonomik faaliyetlerin desteklenmesi, altyapının iyileştirilmesi ve uzun vadeli planlamanın önemi vurgulanmıştır. Çalışmanın sonuçları, gelecekte benzer afet durumlarında uygulanabilecek politikalar için bir yol haritası sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Elazığ, Yer değiştirme, AfetThis thesis comprehensively examines the displacement processes in rural settlements of Elazığ province following the January 24, 2020 Sivrice (Elazığ) earthquake. The study delves into the social, economic, and environmental impacts of post-disaster resettlement processes in detail. It was determined that displacement decisions were shaped based on factors such as geological suitability, safety criteria, and access to natural resources. The research revealed that 25 rural settlements were relocated based on criteria such as distance to fault lines and ground stability. However, traditional lifestyles and social bonds of the communities were not adequately considered during this process, negatively affecting social and economic adaptation. Challenges faced by displaced communities in economic activities like agriculture and livestock farming were highlighted, and it was found that infrastructure deficiencies and problems in accessing social services reduced individuals' quality of life. Another significant finding of the study is the sense of longing for former living areas and the psychological difficulties encountered during adaptation to new settlements. Despite a heightened sense of security, the lack of psychosocial support mechanisms weakened the resilience of communities in the post-disaster period. The study emphasizes the importance of fostering community participation, supporting economic activities, improving infrastructure, and long-term planning to enhance the effectiveness and sustainability of resettlement processes. The findings provide a roadmap for policies that can be implemented in future disaster scenarios. Keywords: Elâzığ, Displacement, Disaster