“Korona Virüs Riskine Karşı 14 Kural” Kamu Spotunun Eye-Tracking ile Analizi

Abstract

Çin’in Wuhan kentinde 2019 yılının Aralık ayında ortaya çıkan Koronavirüs salgını kısa sürede yayılaraktüm dünyayı etkisi altına almıştır. Dünya genelinde 5 milyonu aşkın kişi virüse yakalanmış, virüs kaynaklıölüm sayısı ise 344 bini geçmiştir. Salgının yayılmasının önüne geçilememesi ve ne zaman biteceğinin belliolmaması nedeniyle ülkeler yayılmayı engellemek için birtakım önlemler almışlardır. Türkiye’de de ilkkoronavirüs vakasının 10 Mart tarihinde tespit edilmesinin ardından vakaların artmasını engellemek amacıylaT.C. Sağlık Bakanlığı tarafından Covid-19 önlemleri kapsamında çeşitli uygulamalar yapılmıştır. Buuygulamalar çerçevesinde, toplumun tüm üyelerini bilgilendirmek, toplumsal duyarlılığı artırmak,bilinçlendirilmek ve farkındalık oluşturulmak için “Korona Virüs Riskine Karşı 14 Kural” Kamu Spotuhazırlanmış ve çeşitli medya araçları yoluyla yayımlanmıştır. Covid-19 salgını ile ilgili olarak yapılan yurtiçive yurtdışı çalışmalar incelendiğinde; başta sağlık sektörü olmak üzere ekonomi, eğitim, bankacılık, turizm vespor alanında çalışmaların yapıldığı tespit edilmiştir. İncelenen çalışmalar neticesinde, pazarlama alanındaCovıd-19 salgını ile ilgili yapılan deneysel herhangi bir çalışmaya rastlanamamıştır. Yapılan bu çalışmanınnörobilim ve nöropazarlama çerçevesinde Covid-19 salgını Önlemleri Kapsamında hazırlanan Kamu spotlarıile ilgili olarak ilk deneysel çalışma olması da çalışmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Bu çalışmanınamacı; T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından Covid-19 Önlemleri Kapsamında hazırlanan “Korona Virüs RiskineKarşı 14 Kural” Kamu Spotunun görsel etkisinin tespit edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, gönüllükatılımcılar üzerinde Covid-19 önlemleri kapsamında hazırlanan 14 Kuralı içeren görsellerin etki düzeyleriEye Tracking (Göz İzleme) analiz yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Eye Tracking analiz yöntemi ile gönüllükatılımcıların 14 Kuralı içeren görsellere baktıklarında nerelere odaklandıkları, nerelere daha fazlayoğunlaştıkları ve görsellerin farkındalık etkisi heat map (ısı haritası) ile elde edilmiştir. Çalışmanın örneklemi;kolayda örneklem yolu ile farklı yaş ve çeşitli meslek gruplarından oluşan (öğrenciler, akademisyenler,memurlar vb.) toplam 30 gönüllü katılımcı olarak belirlenmiştir. Araştırma için Fırat Üniversitesi GirişimselOlmayan Araştırmalar Etik Kurul Başkanlığı’nın 07.04.2015 tarihli 07 Nolu Toplantıda alınan 03 nolu kararıile etik kurul izni bulunmaktadır. Yapılan araştırma sonucunda elde edilen heat map (ısı haritası) verilerinegöre; T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından Covid-19 önlemleri kapsamında hazırlanan “Korona Virüs RiskineKarşı 14 Kural” Kamu Spotunda yer alan referans gücü oyuncu Taner Ölmez’e odaklanmanın olduğu ve dahafazla dikkat çektiği görülmüştür. Diğer taraftan, bilgilendirme yazılarına ise; odaklanmanın az olduğubelirlenmiştir. Bu sebeple, kamu spotunun görsel etkisinin olduğu ve farkındalık oluşturduğu görülmüştür.Ayrıca, kamu spotunun etki düzeyinin artırılabilmesi için referans gücünden ziyade bilgilendirme yazılarınınön plana çıkmasının gerekli olduğu çalışma sonucunda tespit edilmiştir.