Etibank Ergani-Bakır Fabrikası curuflarının karakterize edilmesi ve liç yönteminin geliştirilmesi

Abstract

Bu çalışmada Etibânk-Erganı Bakır Fabrikası konverter ve reverber cüruflarının karakterizâsyonu ve bu atıklardan bakır ve kobalt ökstrâksiyonu için en uygun liç yönteminin geliştirilmesi amaçlanmıştır. 'Fabrika atık sahasından ideal bir örnekleme sonucu elde edilen numunelerin azaltılması ve ayrılmasında dörtleme yöntemi kullanılarak homojenlik sağlanmaya çalışıldı. Kademeli kırma ve öğütme sistemleri kullanılarak boyut küçültme işlemine tabi tutulan numuneler fraksiyonlarına ayrıldı. Boyut küçültme ile elde edilen her bir fraksiyonun analizi standartlara uygun şekilde yapıldı. Cüruflar homojen yapıda olduklarından her bir fraksiyondaki element miktarları yaklaşık aynı çıktı. Gerek konverter gerekse reverber cürufun alınan temsili numunelerin mineralojik incelemesi yapılarak mineral-bileşim ilişkisi, x-ışını analizleri ile de özellikle kristal fazlardaki ana bileşenlerin tesbit edilmesi ve bunların fraksiyon!ardaki dağılımı ve birikimleri çıkarılmaya ÇâîIŞîldl. Reverber cürufunda Cu ve Co miktarı düşük olduğundan liç işlemlerinde yalnız konverter cürufu kullanıldı. Liç işlemi için ekstraksiyon ve kavurrna-ekstraksiyon yöntemleri uygulandı. Bu amaçla değişik çözücülerle doğrudan liç işleminin yamsıra değişik şekillerdeki kavurmayı müteakip, farklı ortam ve şartlarda liç işlemi yapıldı. Çalışmalar sonucunda en çok %76,23 Cu, %28,50 Co çözeltiye alınabilmiştir.