Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarında Çokluk Kavramı-Anlamsal Çokluk

Abstract

Dil, beraber yaşayan insanların anlaşmalarına imkân sağlayan, ortak paydadabuluşabildikleri seslerden oluşan bir sistemdir. Varlıkları, nesneleri ya daeylemleri ifade etmek için dilde belirli sınıflandırmalar yapılmaktadır. Busınıflandırma içerisinde yer alan ve dünya dillerinde sayı kategorisini oluşturançokluk kavramıdır. Çokluk, bir nesne veya kavramın çok olması, sayı bakımındanbirden fazla olmasıdır. Dillerde varlıkların sayısal değeri teklik ve çoklukkavramlarını ortaya çıkarmıştır. Türkçede varlıklar sayısal bir değer olarak teklikveya belirsiz çokluk olmak üzere iki kategoriden oluşmaktadır. Türkçedevarlıklara birden fazla olma özelliği kazandıran biçimbirim +lAr çokluk ekidir.Bu ek, çokluk ya da çoğul denildiğinde akla gelen ilk biçimbirimdir ve çoklukkategorisini tek başına karşılamaktadır. Türkçede çokluktan anlaşılan isimlerinçokluk ekini alarak biçimsel açıdan çokluk kavramını karşılamasıdır. Oysa +lArçokluk ekini almayan bir cümle de çokluk anlamı taşıyabilmektedir. Bu durum,bireyin ana dilini kullanarak kendisini doğru bir şekilde ifade edebilmesinin birsonucudur. Söz; bireyin düşüncesini aktarmaya imkân tanıyan öznel dilidir, bunedenle birey çokluk kavramını anlatmak isterken şekilsel özelliklerin dışınaçıkıp cümlenin anlam yönünden de yararlanabilmektedir. Çokluğu varlıklarasayısal bir değer kazandıran kategori olarak ele aldığımızda, anlam yönünden enaz iki kavramın bir araya gelmesi çokluk için yeterlidir. Sonuç olarak çokluk kavramı bir sayı kategorisinden oluşmaktadır, yapısal çokluğun dışında anlamsalçokluktan da bahsedilmesi gerekmektedir.