Alpagut-Dodurga (Çorum) kömürlerinin organik jeokimyasal özellikleri

Abstract

Bu çalışma Çankırı-Çorum Havzası’nda yer alan Erken-Orta Miyosenyaşlı Alt Bitümlü kömürlerin organik jeokimyasal özelliklerininbelirlenmesi ve hidrokarbon türüm potansiyelleri yanısıra paleo-ortamözelliklerinin de değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamdaÇorum kuzeyinde yer alan üç kömür sahasından (İncesu, Evlik veAlpagut-Dodurga) derlenen kömür örneklerinde detay organikjeokimyasal ve organik petrografik analizler gerçekleştirilmiştir.Organik jeokimyasal değerlendirmeler; TOC-Rock-Eval piroliz analizi,gaz kromatografi, gaz kromatografi- kütle spektrometreanalizlerinden yararlanılarak yapılmış, kömürleri oluşturan organikmaddenin miktarı, tipi ve kömür oluşum sürecinde etkin olan unsurlarbelirlenmeye çalışılmıştır. Rock-Eval analiz sonuçları, kömür veorganik maddece zengin örneklerde tip II/III karışımı ve tip IIIkerojenin egemen olduğuna işaret etmektedir. Kömürlerin organikbileşimleri daha çok hüminit grubu maserallerden, daha az oranlardaise inertinit ve liptinit gruplarından oluşmaktadır. Kömürler yüksekkül ve kükürt bileşimine sahiptir ve incelenen sahalarda bazıfarklılıklar bulunmaktadır. Petrografik ve biyomarker verilerine görebu kömürlerin çökelim ortamının sazlık/orman bataklığı, ya da bir gölbataklığı olduğu söylenebilir. Ayrıca, kömürlerin organik maddemiktarı ve tipi açısından petrolden ziyade gaz türetim potansiyeliolmakla birlikte olgunluklarının düşük olması nedeniyle bu tip biroluşum ihtimali de çok düşüktür.