KALKINMADA ÖNCELİKLİ BÖLGELERDE KADINLARIN İŞGÜCÜ PİYASALARINDA YAŞADIĞI SORUNLAR: ELAZIĞ İLİ ÖRNEĞİ

Abstract

Kadın istihdamı, ülkelerin gelişmişlik düzeyi göstergelerinden birisi olarak oldukça önemli bir yere sahiptir. Özellikle Sanayi Devrimi'nden sonra, hemen her sektörde istihdam edilen kadınların, çalışma hayatında karşılaştıkları problemlerin tespit edilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılarak çözüm önerilerinin sunulması oldukça önemlidir. Tarihsel süreç içinde kadınlar erkeklerle eşit koşullarda çalışma yaşamına katılmaya başlamışlardır ancak çalışma yaşamındaki yükselen konumuna rağmen, kadın çalışanlar geçmişte olduğu gibi günümüzde de pek çok sorunla karşılaşmaktadır. Kadın çalışanlar, çalışma yaşamında ve aile yaşamında çoğu zaman; cinsiyete dayalı ayrımcılık, cinsel taciz, psikolojik taciz, kayıt dışı çalışma, sosyal güvenlik haklarından yararlanamama, iş sağlığı ve güvenliği açısından uygun olmayan koşullarda çalışma, iş doyumsuzluğu, rol çatışması, çocuk bakımı ve ev işleri gibi sorunlarla baş etmek zorunda kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı kalkınmada öncelikli bölgelerde çalışan kadınların çalışma hayatında karşılaştıkları sorunlar tespit etmek ve kalkınmada öncelikli iller arasında olan Elazığ'da kadın çalışanların çalışma hayatındaki sorunları tespit etmektir. Elazığ ili son yıllarda sanayi faaliyetlerinin geliştiği bir il olup kendi bölgesi içerisinde ekonomi ve kalkınma açısından önemli bir ildir. Geçmiş dönemlerde ekonomisi büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayanan Elazığ'da son yıllarda sanayi faaliyetleri artmaya başlamış ve bu durum ildeki istihdam oranlarının artmasını sağlamıştır. İlin işgücü piyasası verilerine göre kadın istihdamının oldukça düşük düzeyde olduğu, ilde istihdam oranlarının artmasına rağmen kadın işgücüne katılım oranında aynı ölçüde bir artışın yaşanmadığı görülmektedir. İl ve bölge ekonomileri ve kalkınmışlık düzeyi, önemli bir işgücü olan kadınların çalışma hayatına dahil edilmesiyle mümkündür. Bu çalışma Elazığ ilinde kadın işgücü piyasası verilerini ele alarak ilde kadınların çalışma hayatına katılmasını engelleyen unsurların belirlenmesi ve çözüm önerileri getirilerek ilde kadın işgücüne katılım oranlarının artırılması açısından önemlidir. Çalışmada kalkınmada öncelikli bölgelerde kadınların işgücü piyasalarında yaşadıkları sorunları belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla hazırlanan çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde kavramsal boyutuyla çalışma hayatında kadın, işgücü piyasalarının temel kavramları, kadın işgücünün tarihsel süreç içindeki konumu, kadın istihdamını etkileyen faktörler ve piyasalardaki çalışma şekilleri ayrıntılı olarak ele alınacaktır. İkinci bölümde işgücü piyasalarında kadın çalışanların karşılaştıkları sorunlara iş ve aile hayatı olarak değinilecektir. Üçüncü bölümde ise kadının işgücü piyasalarından sayısal görünümünü dünya ve ülkemiz bazındaki verilerle aktarılacaktır. Dördüncü ve son bölümde de kalkınmada öncelikli bölgeler ve Elazığ ilinde çalışan kadınların işgücüne katılma oranları, çalışma ilişki ve kültürel boyutu ve istatistiksel veriler gündeme getirilecektir. Anahtar Kelimeler: Kadın Çalışan, İşgücü, İşgücü Piyasası ve İşgücüne Katılma OranıWomen's employment has a very important place as one of the indicators of the level of development of the countries. Especially after the Industrial Revolution, as women are employed in almost every sector, it has become very important to identify the problems encountered by women in the working life and to present the solution proposals by making necessary arrangements. Women have begun to participate in working life on equal terms with men, in the historical process. However women employees are faced with many difficulties nowadays, as in the past, despite their rising position in working life. Women employees have to deal with the problems such as; gender-based discrimination, sexual harassment, psychological harassment, informal employment, being excluded from social security rights, working under unfavorable conditions of occupational health and safety, job dissatisfaction, role conflict, child care and increasing household chores in working and family life.The purpose of this study will be to identify the problems faced by working women in the primary regions of development and to examine the more intensive sectors of women in Elazığ. Elazig province is a province where industrial activities developed in recent years and it is an important province in terms of economy and development within its region. In recent years, the industrial activities of Elazığ, which was based on agriculture and animal husbandry in the past, started to increase and this situation increased the employment rates in the province. According to the labor market data of the province, it is seen that female employment is at a very low level and despite the increase in employment rates in the province, there is no increase in the rate of female labor force participation. Provincial and regional economies and the level of development are possible by including women as an important labor force in working life. This study is important in terms of increasing the female labor force participation rates in the province by identifying the factors that prevent women from joining the labor market in the province by addressing the female labor market data in Elazığ. In this study, it is aimed to determine the problems experienced by women in labor markets in the priority regions of development. The study prepared for this purpose consists of four parts. In the first part of the study, the conceptual dimension of women in the work life, the basic concepts of labor markets, the position of the female labor force in the historical process, the factors affecting the female employment and working in the market will be discussed in detail. In the second chapter, the problems faced by women workers in labor markets will be considered as work and family life. In the third part, the numerical appearance of women from the labor markets will be transferred by data on the world and country basis. In the fourth and last chapter, the labor force participation rates, working relationship and cultural dimension and statistical data will be brought to the agenda. Keywords: Women Employee, Labor Force, Labor Force Market, Workforce Participation Rate