DEPREMİN BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLERİ ÜZERİNDE PERİ-TRAVMATİK VE POST-TRAVMATİK ETKİSİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ)

Abstract

Amaç: Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Adıyaman, Adana, Osmaniye, Elazığ, Şanlıurfa, Kilis, Gaziantep ve Diyarbakır olmak üzere 11 ilde ağır bir yıkıma neden olan 6 Şubat Maraş depremlerini yaşayan beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin peritravmatik ve posttravmatik durumlarının incelenmesi ve değerlendirilmesi. Materyal ve Metot: Çalışmada nicel ve nitel verilerin bir arada sunulduğu karma yöntem ve eş zamanlı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda; peritravmatik stres envanteri ve deprem sonrası travma düzeyini belirleme ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada kolerasyon analizi, regresyon analizi ve hipotez testleri kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Malatya'da 6 Şubat depremlerini yaşamış olan 229 beden eğitimi ve spor öğretmeninden oluşmaktadır. Nitel boyutta; fenomenolojik desen ve ölçme aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmada betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Çalışma grubu belirlenen kriterlerle seçilmiş 20 kişiden oluşmaktadır. Bulgular: Nicel boyutta; Her iki ölçekte de alınan puanların ölçeklerin alt boyutlarıyla mükemmel düzeyde uyumlu olduğu ve peritravmatik stres ölçeğinin deprem sonrası travma düzeyini belirleme ölçeğini mükemmel düzeyde yordadığı görülmüştür. Cinsiyet, kayıp, ev hasar durumu ve yaşanılan yer değişkenlerine göre depremzedelerin stres ve travma düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar görülmüş ancak yaş değişkeni açısından anlamlı farklılıklar görülmemiştir. Nitel boyutta; Depremzedelerin olumsuz duygu durumları ve fiziksel zorluklar yaşadıkları görülmüştür. Depremden sonraki süreçte de bu sorunların devam ettiği saptanmıştır. Sonuç: Deprem gerçeği ile yaşanılması gereken Türkiye'de bu afet nedeniyle sık sık büyük kayıplar ve yıkımlar yaşanmaktadır. Depremzedeler, psikolojik ve fiziksel olarak sorunlar yaşamaktadır. Çalışma sonucunda depremin beden eğitimi ve spor öğretmenleri üzerinde peritravmatik ve posttravmatik etkileri olduğu ve demografik özelliklerle farklılaştığı ve olumsuz duygu durumları ve fiziksel zorluklar yaşadıkları görülmüştür.Purpose: Examine and evaluate the peritraumatic and posttraumatic conditions of earthquake victims after the February 6 Maraş earthquakes, which caused heavy destruction in 11 provinces, namely Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Adıyaman, Adana, Osmaniye, Elazığ, Şanlıurfa, Kilis, Gaziantep and Diyarbakır. Materials and Methods: In the study, mixed method and simultaneous design were used, in which quantitative and qualitative data were presented together. In the quantitative dimension of the research; peritraumatic stress inventory and post-earthquake trauma level determination scale were used. Correlation analysis, regression analysis and hypothesis tests were used in the study. The study group of the research consists of 229 Physical Education and Sports teachers who experienced the February 6 earthquakes in Malatya. In the qualitative dimension; A semi-structured interview form was used as a phenomenological pattern and measurement tool. Descriptive analysis and content analysis were used in the study. The working group consists of 20 people selected according to certain criteria. Results: In quantitative dimension; It was observed that the scores obtained on both scales were perfectly compatible with the sub-dimensions of the scales and that the peritraumatic stress scale perfectly predicted the scale for determining the level of post-earthquake trauma. Significant differences were observed in the stress and trauma levels of earthquake victims according to gender, loss, home damage and place of residence variables, but no significant differences were observed in terms of age variable. In the qualitative dimension; It has been observed that earthquake victims experience negative emotional states and physical difficulties. It was determined that these problems continued after the earthquake. Conclusion: In Turkey, where the reality of earthquakes must be lived with, great losses and destruction are frequently experienced due to this disaster. Earthquake victims experience psychological and physical problems. As a result of the study, it was seen that the earthquake had peritraumatic and posttraumatic effects on Physical Education and Sports Teachers and that they differed according to demographic characteristics and that they experienced negative emotional states and physical difficulties.