EGZOTİK ÇEKİRDEKLERİN ÜÇ CİSİM YAKLAŞIMI İLE İNCELENMESİ

Abstract

Egzotik çekirdekler farklı yapılarından dolayı son 30 yıldır nükleer fizik araştırmalarında önemli bir yere sahiptirler. Deneysel ve teorik olarak yapılan çalışmalar sonucunda egzotik çekirdeklerin temel özellikleri ve farklı yapıları hakkında bilgi sahibi olunmuştur. Bu amaçla tez çalışmasında 11Be ve 17F egzotik çekirdekleri farklı yöntemler kullanılarak çeşitli hedef çekirdekler ile etkileşmeleri incelenmiştir. Bu tez çalışmasında 11Be çekirdeğinin 64Zn,120Sn ve 209Bi hedef çekirdekleri ile gözlenebilirliği araştırılmıştır. Elab=25,4 MeV enerjide 11Be + 64Zn, Elab=32 MeV enerjide 11Be + 120Sn ve Elab=40-48 MeV arasındaki enerjilerde 11Be + 209Bi reaksiyonu incelenmiştir. Bu reaksiyonları açıklamak için hesaplamalarda Optik Model, Coupled Channel (Çiftlenilmiş Kanal) ve Cluster Model (Kümeleme) olacak şekilde üç farklı yöntem kullanılmış ve tesir kesitinin açısal dağılımı incelenmiştir. Bu yöntemlerde 11Be + 64Zn ve 11Be + 120Sn reaksiyonunda kümeleme yöntemi deneysel veriyi açıklama daha başarılı olmuştur. Elde edilen sonuçlar literatürdeki çalışmalar ile uyumluluğu karşılaştırıldığında da sonuçların benzerlik gösterdiği belirlenmiştir. 17F egzotik çekirdeği Elab=90,4 MeV, 98 MeV ve 170 MeV enerjilerde 208Pb hedef çekirdeği ile etkileşmesi incelenmiştir. 17F + 208Pb reaksiyonunu açıklamak için iki faklı yöntem kullanılmıştır. Optik model sınırları içerisinde Double Folding (Çift Katlı) Model ve Continuum Discretized Coupled Channels (CDCC) Metodu kullanılarak hesaplamalar yapılmıştır. Kor-hedef potansiyelinin reel kısmı Double Folding ve fenomonolojik olarak iki farklı şekilde belirlenmiş ve açıya bağlı olarak tesir kesiti incelenmiştir. Fenomonolojik olarak belirlenen optik potansiyel, sonucu açıklamada daha başarılı olmuş ve deneysel veriler ile uyumluluğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Egzotik çekirdekler, 11Be çekirdeği, 17Fçekirdeği, Optik Model, Çiftlenilmiş kanallar metodu, Continuum Discretized Coupled Channels Metodu.

Due to the different structure of exotic nuclei, it has an important role in nuclear physics in the last 30 years. Experimental and theoretical studies provided knowledge about basic and different structure of exotic nuclei. Thus in this thesis, the interaction between different target nuclei with 11Be and 17F exotic nuclei were analysed by using different methods. In this thesis, the interaction between 64Zn, 120Sn and 209Bi target nuclei with 11Be exotic nuclei was investigated. 11Be + 64Zn system in the energy 25.4 MeV, 11Be +120Sn system in the energy 32 MeV and 11Be + 209Bi system in energies 40-48 MeV was examined. These systems was analysed using Optical Model, Coupled Channels Model and Cluster Model. Angular distribution of cross section was examined. The obtained results were compared with experimental data. In the energies 90.4 MeV, 98 MeV and 170 MeV, the interaction between 208Pb target nuclei with 17F nuclei was examined. 17F + 208Pb system was analysed using double Folding model and CDCC (Continuum Discretized Coupled Channels). The real part of the core-target potential was determined in two different ways using microscopic double folding method and phenomenological method. Key Words: Exotic Nuclei, 11Be nuclei, 17F nuclei, Optical Method, Coupled channel Method, CDCC Method.