RADYOTERAPİNİN FARKLI KÖK KANAL PATLARININ DENTİN TÜBÜL PENETRASYONUNA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİR KONFOKAL MİKROSKOP ÇALIŞMASI

Abstract

Baş ve boyun kanserleri, dünya genelinde önemli bir sağlık sorunu olup, tedavisinde cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi gibi yöntemler kullanılmaktadır. Radyoterapi, özellikle ileri evre hastalarda yaygın bir tedavi seçeneği olmasına rağmen, diş sert dokularında ve oral yapıların biyomekaniğinde çeşitli bozulmalara yol açmaktadır. Bu bozulmalar sonucu tükrüğün azalması ve radyasyona bağlı meydana gelen çürükler sonucunda endodontik tedavi gerekebilmektedir. Kök kanal tedavisinin başarısı, etkin bir irrigasyon süreciyle gerçekleştirilen dezenfeksiyonun ardından, kök kanalının sızdırmaz bir dolum materyaliyle doldurulmasına bağlıdır. Kök Kanal patının dentin tübüllerine penetrasyonu, dolum kalitesinin değerlendirilmesinde kritik bir parametre olarak kabul edilmektedir. Bu penetrasyonun etkinliği, kullanılan irrigasyon solüsyonları ve tercih edilen kök kanal patı ile doğrudan ilişkilidir. Dolayısıyla, endodontik tedavi süreçlerinde irrigasyon solüsyonu ve kanal patı seçimi yapılırken, bu materyallerin dentin tübül penetrasyonuna olan etkileri göz önünde bulundurulmalıdır. Bu çalışmanın amacı radyoterapi uygulanan dişlerde farklı şelasyon ajanlarının kök kanal patlarının tübül penetrasyonuna etkisinin değerlendirilmesidir. Araştırmamızda 48 adet diş kullanılmış olup, dişler rastgele iki gruba ayrıldıktan sonra bir gruba 6 hafta boyunca günde 2 gray olacak şekilde haftada 5 gün radyoterapi uygulanmıştır. İrrigasyon solüsyonu için kontrol grubunda Salin, çalışma gruplarında EDTA, Kitosan ve HEBP kullanılmıştır. Kök kanal patı kontrol grubunda AH Plus, çalışma grubunda ise AH Plus Biyoseramik kanal patı kullanılmıştır. KLTM'de görüntü vermesi için Rodamin B ile ile karıştırılan kanal patları ile dolumu yapılan dişlerden minitom hassas kesim cihazı ile apikal 3 ve 7 mm seviyesinden 1'er mm kalınlığında kesitler alınmıştır. İstatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılmış ve penetrasyon derinliği, alanı ve yüzdesinin değerlendirilmesinde Four-way ANOVA ile post hoc Tukey HSD testi kullanılmıştır. Çalışmadaki bulgular radyoterapi uygulamasının kök kanal patlarının tübüllere penetrasyonunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığını ancak penetrasyon değerlerinin radyoterapi görmüş dişlerde matematiksel olarak daha düşük olduğunu göstermiştir. Ayrıca kullanılan şelasyon ajanları ve kanal patları arasında tübül penetrasyonu açısından anlamlı farklılık olmadığı tespit edildi. Anahtar Kelimeler: Penetrasyon, Lazer taramalı konfokal mikroskop, EDTA, Kitosan, Etidronik Asit, AH Plus, AH Plus Biyoseramik, RadyoterapiHead and neck cancers represent a significant global health concern, with treatment modalities including surgery, radiotherapy, and chemotherapy. Although radiotherapy is a widely utilized therapeutic approach, particularly in advanced-stage cases, it induces various structural alterations in the biomechanics of oral tissues and dental hard tissues. As a consequence of these alterations, salivary flow reduction and radiation-induced caries may occur, necessitating endodontic intervention. The success of root canal treatment relies on the thorough disinfection achieved through an effective irrigation protocol, followed by the hermetic sealing of the root canal system with an appropriate filling material. The penetration of root canal sealers into dentinal tubules is considered a crucial parameter in assessing the quality of the obturation. The efficacy of this penetration is directly influenced by the irrigants used and the physical properties of the selected root canal sealer. Therefore, the selection of irrigating solutions and sealers in endodontic treatment should consider their impact on dentinal tubule penetration. This study aims to evaluate the effects of different chelating agents on the dentinal tubule penetration of root canal sealers in teeth subjected to radiotherapy. A total of 48 extracted human teeth were utilized in the study and randomly divided into two groups. One group underwent radiotherapy for six weeks, receiving a daily dose of 2 Gy, five days per week. In the control group, saline was used as the irrigant, while the experimental groups received EDTA, chitosan, or etidronic acid (HEBP). AH Plus was selected as the root canal sealer in the control group, whereas AH Plus Bioceramic was used in the experimental group. The sealers were mixed with Rhodamine B to facilitate visualization under a confocal laser scanning microscope (CLSM). Following root canal obturation, the samples were sectioned at 3 mm and 7 mm from the apex using a Minitom precision cutting device to obtain 1 mm thick slices. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics 22, and comparisons of penetration depth, area, and percentage were conducted using four-way ANOVA with post hoc Tukey HSD tests. The findings of this study indicated that radiotherapy did not produce a statistically significant difference in the dentinal tubule penetration of root canal sealers; however, the penetration values were mathematically lower in irradiated teeth. Additionally, no significant differences were observed in the penetration of root canal sealers among the different chelating agents and sealer types. Key Words: Penetration, Laser scanning confocal microscope, EDTA, Chitosan, Etidronic Acid, AH Plus, AH Plus Bioceramics, Radiotherapy