ONKOLOJİ HASTALARINA BAKIM VERENLERİN BAKIM VERME YÜKÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEĞİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırma, kanser hastalarına bakım veren aile yakınlarının bakım verme yükü ve etkileyen faktörleri belirlemek ve bakım verenlerin algıladıkları sosyal desteğin bakım verme yüklerine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Araştırmaya Ekim 2010-Haziran 2011 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi ve Onkoloji Servisine başvuran kanser hastalarına bakım veren 200 hasta yakını alınmıştır. Veri toplama aracı olarak soru formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği ve Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASD-AL) kullanılmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, yüzdelik dağılımlar, Independent-Samples t Test, One-Way ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve Cronbach alfa analizi kullanılmıştır.Bakım verenlerin aile içindeki rol ve sorumlulukları, başka bir hastalığının olup olmaması, sağlık giderlerini karşılamada güçlük yaşama durumu ve bakımla ilgili destek alma durumu bakım yükü ortalama puanında istatistiksel olarak anlamlı olarak fark oluşturmuştur. Araştırmada başka bir hastalığı olan bakım verenlerin, bakım vermede ve sağlık giderlerini karşılamada güçlük yaşayanların, aile içindeki rol ve sorumlulukları etkilenenlerin ve bakım verirken destek almayanların bakım yükü puan ortalamaları yüksek bulunmuştur.Bakım verme yükü ile algılanan sosyal destek arasında negatif ilişki bulunmuştur (r =0.199 ve p=0.005). Bakım verenlerde sosyal destek azaldıkça bakım verme yükü artmıştır.Anahtar Kelimeler: Onkoloji, bakım verme yükü, algılanan sosyal destekThis research made as a descriptive study to defining the burden of caregiving about family caregivers of cancer patients and identifiying the factors on their families caregiving burden and perceived social support in caregiving.The research were made on 200 caregiver of cancer patients admitted to Firat University Oncology Clinic and Oncology Daytime Treatment Unit between October 2010 and June 2011. Zarit Caregıvıng Burden Scale was used as a data collection toll based on questioning forms, and Family Perceived Social Support Scale.In the assessment of data, percentage dispersion, means, parametric Independent-Samples t Test, One-Way ANOVA, Pearson correlation analysis and Cronbach Alpha analysis were used.Family caregiver burden averages established as a statistically significant difference in mean score of the test based on the factors; the role and responsibilities of the caregiver in the family, whether another disease of her/him, struggle to cover health care costs and received social support. The family caregiver burden averages are higher among the caregivers who has another illness, unable to afford the patient spending, effected family roles and responsibilities, and unable to receive enough social support.Findings suggest that there is a negative correlation between family caregiver burden and perceived social support (r =0.199 and p=0.005). This shows that the caregivers who receive less social support has more burden.Key Words: Onkology, caregiving burden, perceived social support