SEHİMLİ ÇALIŞAN BİR MİLDE AÇIĞA ÇIKAN ISI ENERJİSİNİN DENEYSEL ARAŞTIRILMASI

Abstract

IH ÖZET Yüksek Lisans Tezi SEHİMLİ ÇALIŞAN BİR MİLDE AÇIĞA ÇIKAN ISI ENERJİSİNİN DENEYSEL ARAŞTIRILMASI ORHAN OĞUZ Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Makina Eğitimi Anabilim Dalı 2002, Sayfa: 74 Miller dönerek hareket ileten ve kuvvet nakleden elemanlardır. Bu nedenle, çalışma esnasında mil üzerine etki eden kuvvetler ve ağırlıklardan dolayı, milde sehimler meydana gelmektedir. Elastik sınırlar içerisinde kalan bu çalışmaların çoğunda, sehimlerden dolayı mil ve buna bağlı olarak yataklar zorlanmaktadır. Bu zorlanmalar ile basınç - sürtünme ve sonucunda ısı meydana gelecektir. Makine elemanlarında sürtünme ve ısı istenmez. Fakat ya sürtünmeden dolayı veya yük sebebiyle milin zorlanması ile sehimler meydana gelmektedir. Bu da makine elemanlarının ısınmasına ve bunun sonucunda istenmeyen hatalara ve arızalara sebebiyet verir. Mesela ; Birbirine paralel iki mil üzerinde birbirini kavrayan iki dişli düşünelim. Sehimden dolayı millerin eksenlerin kayması, hassas çalışan dişlerin birbirini kavramasına mani olur bu da dişlerin çabuk aşınıp ömrünü kısaltır.IV Aynı şekilde, torna tezgahının çok hassas dönen fener miline aşırı yükleme sonucu meydana gelecek sehim de, torna aynasına bağlanan iş parçalarının bozuk işlenmesine neden olur. Makine elemanlarının tasarımında milde meydana gelebilecek sehimler gözönünde bulundurularak malzeme seçilmelidir. Bu çalışmanın birinci bölümünde ; millerin tanımı, yapım malzemeleri ve millerin teknik özellikleri konusuna değinildi. İkinci bölümde ; mil çeşitleri, millerde hesaplama yöntemleri, millerdeki elastiki biçim değiştirmeler hakkında bilgi verildi. Üçüncü bölümde ; yatak aralığı kontrolü, sehim hesabı ve millerdeki kritik devir sayısı hesabı yapıldı. Dördüncü bölümde ; deney setinin yapılışı hakkında bilgi verildi. Beşinci bölümde ; deneyler, tablo ve grafik halinde gösterilerek, sonuçları yazıldı. Altıncı bölümde, deneylerin genel sonuçları hakkında bilgi verildi. Bu çalışmada, iki tarafı yataklanmış bir mil üzerine, kabul edilmiş elastik sınırlar içerisinde kuvvet uygulanarak meydana getirilen sehim neticesinde ve farklı çalıştırma devirlerindeki ısı değerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Sehim, mil, sıcaklık. TC lfÜKS!K6£rariTM?r' '; OOidSMAKIASYON MEBKEs