KİLİS KENT MERKEZİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETMENLERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

Abstract

Tükenmişlik, ?Enerji, güç ya da kaynakların aşırı talepler yoluyla tükenmesi, yorulma, başarısız olma? olarak tanımlanmış ve uzun süreli stres tepkisi olarak ele alınmıştır. Bu araştırma Kilis Kent Merkezinde görev yapan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve bunları etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.Kesitsel tipte olan bu çalışmanın evrenini 2010-2011 eğitim yılında Kilis Kent Merkezinde görev yapan öğretmenler (1198 kişi) oluşturmuştur. Evrenin tümü araştırma kapsamına alınmış, 1134'üne ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; birinci bölümde öğretmenlerin sağlık, sosyal ve demografik özellikleri ile tükenmişlik düzeylerini etkilediği düşünülen bazı faktörlerin değerlendirilmesine yönelik soruların, ikinci bölümde ise Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) sorularının yer aldığı bir anketin, her okul için öğretmenlerin toplu bulunduğu bir ortamda direkt gözlem altında uygulanması ile toplanmıştır. Verilerin analizi t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak yapılmıştır.Araştırma kapsamına alınan öğretmenlerin %41.8'i (474 kişi) kadın, %58.2'si (660 kişi) erkek olup, yaş ortalamaları 35.35±8.62'dir. Genç yaşlarda ileri yaşlara, mesleğini isteyerek tercih etmeyenlerin edenlere, çalışma ortamından memnun olmayanların memnun olanlara, üstlerinden takdir görmeyenlerin takdir edildiğini düşünenlere, mevcut eğitim sisteminden memnun olmayanların olanlara göre MTÖ alt bileşenlerinin tümüne ait tükenme düzeyleri daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Yine sosyoekonomik düzeylerini algılamaları düşükten yükseğe ve kendi sağlık durumlarını algılamaları kötüden iyiye doğru gittikçe tükenmişlik seviyeleri azalmaktadır (P<0.05). Mesleğinin toplumda hak ettiği yeri bulmadığını düşünen öğretmenlerde duygusal tükenme ve kişisel başarısızlık puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05).Sonuç olarak; bu araştırmada Kilis Kent Merkezinde görev yapan öğretmenlerin duygusal tükenme puanları orta, duyarsızlaşma ve kişisel başarısızlık puanları ise düşük düzeyde bulunmuştur. Bu tür araştırmalar doğrultusunda öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerini artırıcı etkenlere yönelik müdahale ve iyileştirici çalışmalar planlanması düşünülebilir.Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Tükenmişlik Düzeyi, Maslach Tükenmişlik Ölçeği.

Exhaustion has been defined as the draining away of energy, power or sources because of increasing demands, getting tired and being unsuccessful and it has been feen as a long term distress reaction. This survey has been realized to study the burnout level of the teachers working at Kilis city centre and the factors affecting them.It concerns the 1198 teachers working in Kilis city centre in 2010-2011 and 1134 teachers have been reached. The results of the research are gathered throughout a direct observation of the teachers situating in the same room and asking them, in the first place, questions which are thought to affect their exhaustions levels, their health, social and demographic aspects, in the second place giving them a questionaire in which there are Maslach Burnout Inventory (MBI) questions. The analysis of the datums has been made by using a t test and one way variance analysis.41.8% of them are female and 58.2% are male and their avarage age is 35.35±8.62. The burnout levels of the ones belonging to the whole of MBI base components who choose jobs unwillingly, who aren?t satisfied with the working situations and present education system, who haven?t been appreciated by their bosses have been found higher (p<0.05). As their perception of the socioeconomic level goes from low to high and as their perception of their own health sitution goes from bad to good the burnout levels are decreasing (p<0.05). The emotional exhaustion and personal failure points of the teachers who think that they haven?t got the right place in the society are seen higher (P<0.05).To conclude, the emotional exhaustion points of the teachers working in Kilis city centre are found at an avarage level whereas their personal failure points are found lower in this survey. The prevention against the factors increasing their burnout levels and a plan to improve their situation can be thought to realize.Key Words: Teacher, Burnout Level, Maslach Burnout Inventory.