PRAVASTATİN VE ATORVASTATİN VERİLEN GEBE SIÇANLARIN YAVRULARINDA ÖĞRENME VE BELLEK DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

Abstract

Öğrenme ve bellek, çevreden gelen uyaranların beyinde işlenmesi ve uygun davranışların geliştirilmesi gibi zihinsel süreçleri düzenler. İnsanlar yaptıkları işlerde belleğe başvururlar. Algılanan bilgilerin, merkezi sinir sistemi hücrelerine aktarılması ve önceden öğrenilmiş bilgiler ile etkileşimi ile hatırlanması davranışı öğrenme ve bellek sürecini oluşturan öğelerdir. Öğrenme ve bellek üzerine olumsuz etkileri olan faktörlerin patofizyolojisi yeterince aydınlatılamamıştır. Çalışmalar öğrenme ve bellek sürecinde korteks ve limbik sistemin rol oynadığını göstermektedir. Serebral korteksteki primer ve sekonder motor ve duyusal alanlar olan spesifik kortikal alanların önemli fonksiyonları bulunmaktadır. Primer ve sekonder motor ve duyusal alanların klasik sınıflandırmasına uymayan bazı büyük serebral korteks alanları vardır. Bunlara asosiyasyon alanları adı verilir. Limbik sistem, kişinin korunması ve türün devamlılığının sağlanmasına yardımcı bir sistemdir. Bu sistem bellek, bağımlılık, stres ve plastisite oluşumunda birbiriyle etkileşimde olan ve serotonin, dopamin, noradrenalin, gamma aminobütirik asit (GABA), glutamat, asetilkolin gibi nörotransmitter sistemlerini barındıran spesifik bir nöronal ağdır. Korteksin medial kısmında bulunan hipokampus, beynin altına kıvrıldıktan sonra lateral ventrikülün alt yüzeyine doğru yükselir. Hipokampus, olfaktor korteksin bir parçası olarak gelişmiştir. En ilkel hayvanlarda hangi besinlerin yeneceğini, hangi objelerin kokularından tehlikeli olabileceğini ve yaşamsal birçok kararın alınmasında önemli rol oynamaktadır. Gebelikte statinlerin kullanımının teratojenik etkiye neden olmasıyla ilgili tartışmalı çalışmalar mevcuttur. Kolesterolu azaltarak gonadal steroidogenezisdeki potansiyel bir bozulma ile ilgili teorik endişeler, hayvanlarda kesin kanıtlarla desteklenmemiştir. Statinlerin, kortikal fetal beyin gelişimini ve metabolik anormallikleri in vivo ve in vitro önlediği, travmatik beyin hasarında hayvan modellerinde bilişsel eksiklikleri azalttıkları, nörogenezi arttırdıkları nöronal ölümü azalttıkları yetişkin ve yaşlı APP (Amiloid Precursor Protein) farelerinde serebrovasküler fonksiyonun eski haline getirilmesinde etkinlik gösterdikleri yapılan son çalışmalarda ortaya konmuştur. Bu çalışmada gebelik süresince pravastatin ve atorvastatin verilen sıçanların yavrularında öğrenme ve bellek deneyi yapılması planlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Öğrenme, bellek, atorvastatin, pravastatin, rat.It regulates mental processes such as learning and memory, processing of stimuli from the environment in the brain and development of appropriate behaviors. People consciously or unconsciously refer to memory in their work . Transferring the information perceived by the sense organs to the cells of the central nervous system and remembering it through interaction with previously learned information are the elements that make up the learning and memory process. The pathophysiology of factors that have negative effects on learning and memory has not been adequately clarified. Studies show that the cortex and limbic system play a role in learning and memory processes. Specific cortical areas, the primary and secondary motor and sensory areas in the cerebral cortex, have important functions. There are some large areas of the cerebral cortex that do not fit into the classical classification of primary and secondary motor and sensory areas. These are called association areas. The limbic system is a system that helps protect the individual and ensure the continuity of the species. This system is a specific neuronal network that interacts with each other in the formation of memory, addiction, stress and plasticity, and contains neurotransmitter systems such as serotonin, dopamine, noradrenaline, gamma aminobutyric acid (GABA), glutamate, acetylcholine. The hippocampus, located in the medial part of the cortex, rises to the lower surface of the lateral ventricle after it curves under the brain. The hippocampus developed as part of the olfactory cortex. It plays an important role in deciding which foods to eat in the most primitive animals, which objects can be dangerous because of their smell, and many vital decisions. There are controversial studies on the use of statins in pregnancy to cause a teratogenic effect. Theoretical concerns about a potential disruption of gonadal steroidogenesis by reducing cholesterol are not supported by conclusive evidence in animals. Experiments in rats and rabbits have shown that simvastatin has no teratogenic effect. Statins inhibit cortical fetal brain development and metabolic abnormalities – in vivo and in vitro, reduce cognitive deficits in animal models of traumatic brain injury, increase neurogenesis, and decrease neuronal death have been shown to be effective in restoring cerebrovascular function in adult and aged APP (Amyloid Precursor Protein) mice. In this study, it was planned to conduct a learning and memory experiment in the offspring of rats given pravastatin and atorvastatin during pregnancy. Key words: Learning, memory, atorvastatin, pravastatin, rat.