OKUL YÖNETİCİLERİNİN DÖNÜŞÜMCÜ LİDERLİK ÖZELLİKLERİ İLE POLİTİK BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Abstract

Günümüzde teknoloji ve bilimde yaşanan gelişmeler, bireylerin toplumdan, toplumun da bireylerden beklentilerinin değişmesine neden olmuştur. Bu değişim birçok alanda kendini göstermişken, bundan en çok etkilenen alanlardan biri de şüphesiz eğitim kurumları olmuştur. Değişen beklenti ve ihtiyaçlar toplumu eğitim sisteminde, öğretmenleri de okul yöneticilerine yönelik yeni arayışlara yöneltmiştir. Bu arayışlardan biri değişikliklere uyum sağlamaya teşvik ederek, gerekli ortamı sağlamak adına motive eden okul yöneticileri olmuştur. Bu noktada okul yöneticilerinin bu süreçte kurumlarını değişim ve yeniliklere uyum sağlayabilmeleri için gerekli olduğu düşünülen liderlik özelliklerini ve becerilerini araştırmaya da gerek duyulmaktadır. Bu bağlamda, araştırmanın amacı Diyarbakır ili Ergani ilçesinde farklı türlerdeki kamu kurumlarında görev alan öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ile politik becerileri arasındaki ilişkiyi incelenmektir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmanın evrenini, 2024-2025 Eğitim-Öğretim yılında Diyarbakır ili Ergani ilçesinde resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise, Ergani'de resmi kurumlarda görev yapan 404 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında üç bölümden oluşan Kişisel Bilgiler Formu, Dönüşümcü Liderlik Ölçeği (DLÖ) ve Politik Beceriler Ölçeği (PBÖ) kullanılmıştır. Toplanan veriler bilgisayar ortamında öncelikle Excel tabloları şekline dönüştürülmüş sonrasında SPSS 22.0 paket programından faydalanılmış, dağılımların normalliğinin denetlenmesi için Çarpıklık (Skewness) ve Basıklık (Kurtosis) testleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgular incelendiğinde; öğretmenlerin okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ve politik becerine dair algı düzeylerinin ölçeğin genelinde yüksek olduğu görülmüştür. Çalışmada ölçeğin genelinde medeni durum, branş, okul türü değişkenlerinin anlamlı bir fark oluşturmadığı tespit edilmiştir. Buna karşın, cinsiyet, yaş ve kıdem yılına göre anlamlı farklılıklar görülmüştür. Okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ile politik becerileri arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu, politik beceri değişkenlerinin bağımlı değişken dönüşümcü liderlik algısını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir.

Today, developments in technology and science have caused the expectations of individuals from society and society from individuals to change. While this change has manifested itself in many areas, one of the areas most affected by this has undoubtedly been educational institutions. In line with changing expectations and needs, teachers have also started new searches for school administrators in the society education system. One of these searches has been school administrators who motivate them to adapt to changes and provide the necessary environment. At this point, it is also necessary to investigate the leadership characteristics and skills that school administrators think are necessary for their institutions to adapt to change and innovation in this process. In this context, the aim of the research is to examine the relationship between the transformational leadership characteristics and political skills of school administrators according to the perceptions of teachers working in different types of public institutions in Ergani district of Diyarbakır province. The universe of the study, in which the relational screening model was used, consists of teachers working in official primary, secondary and high schools in Ergani district of Diyarbakır province in the 2024-2025 Academic Year. The sample of the study consists of 404 teachers working in official institutions in Ergani. In collecting the data of the study, Personal Information Form consisting of three sections, Transformational Leadership Scale (TLS) and Political Skills Scale (PSS) were used. The collected data were first converted into Excel tables in the computer environment and then SPSS 22.0 package program was used, and Skewness and Kurtosis tests were performed to check the normality of the distributions. When the findings of the study were examined; it was seen that the perception levels of teachers regarding the transformational leadership characteristics and political skills of school administrators were high in the general scale. In the study, it was determined that the variables of marital status, branch, and school type did not create a significant difference in the general scale. It has been determined that there is a positive and low-level significant relationship between the transformational leadership characteristics of school principals and their political skills, and that political skill variables predict the dependent variable, transformational leadership perception, at a statistically significant level.