Akıllı şehir uygulamalarının mülakat yöntemiyle incelenmesi: Elazığ ili örneği

Abstract

Günümüzde kentleşmenin hızla artması, teknolojik gelişmelerin yaşamın her alanına entegre olması ve sürdürülebilir şehir yönetimi ihtiyacının önem kazanmasıyla birlikte "akıllı şehir" kavramı kent planlaması ve yönetiminde ön plana çıkmıştır. Akıllı şehirler; bilgi ve iletişim teknolojilerinin etkin kullanımını, çevresel sürdürülebilirliği, ekonomik verimliliği, katılımcı yönetişimi ve sosyal refahı bir arada sunarak kentlerin daha yaşanabilir ve sürdürülebilir hâle gelmesini hedeflemektedir. Bu kapsamda akıllı şehir yaklaşımının temelini oluşturan akıllı yönetişim, akıllı ekonomi, akıllı ulaşım, akıllı çevre, akıllı yaşam, akıllı insanlar ve akıllı enerji gibi bileşenlerin her biri, yerel halkın yaşam kalitesini doğrudan ve dolaylı olarak etkileyen unsurlar olarak değerlendirilmektedir. Bu tez çalışmasının temel amacı, akıllı şehir bileşenlerinin yerel halkın yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini analiz etmek ve bu bağlamda Elazığ ili örneğini ele alarak mevcut durumu ortaya koymaktır. Çalışmada, Elazığ Belediyesi yetkilileri ile yapılan yüz yüze görüşmeler aracılığıyla elde edilen veriler analiz edilmiş, akıllı şehir uygulamalarının kent sakinlerinin günlük yaşamı, memnuniyet düzeyi, kente aidiyet hissi ve genel refah üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, akıllı şehir bileşenlerinin yaşam kalitesini artırmada önemli roller üstlendiği ve özellikle akıllı ulaşım, akıllı çevre ve akıllı yaşam alanlarındaki uygulamaların vatandaş memnuniyetine anlamlı düzeyde katkı sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların, sürdürülebilirlik ve teknoloji odaklı hizmetlerin artmasıyla birlikte kente olan bağlılıklarının ve yaşamdan duydukları memnuniyetin yükseldiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, akıllı şehir bileşenlerinin yerel düzeyde yaşam kalitesine etkisini ortaya koyarak hem literatüre katkı sunmayı amaçlamakta hem de yerel yönetimler için politika geliştirme ve strateji belirleme süreçlerinde önemli bir rehber niteliği taşımaktadır. Elde edilen sonuçların, benzer sosyo-ekonomik yapıya sahip şehirler için de yol gösterici olacağı öngörülmektedir.In today's world, the rapid growth of urbanization, the integration of technological advancements into all areas of life, and the increasing importance of sustainable urban management have brought the concept of the "smart city" to the forefront of urban planning and governance. Smart cities aim to make urban areas more livable and sustainable by integrating the effective use of information and communication technologies, environmental sustainability, economic efficiency, participatory governance, and social welfare. Within this framework, core components of the smart city approach smart governance, smart economy, smart mobility, smart environment, smart living, smart people, and smart energy are regarded as crucial factors that directly and indirectly affect the quality of life of local residents. The main objective of this thesis is to analyze the impact of smart city components on the quality of life of local residents and to examine the current situation through the case study of Elazığ province. Data collected through face-to-face interviews conducted with Elazığ Municipality officials were analyzed, and the effects of smart city applications on residents' daily lives, satisfaction levels, sense of belonging to the city, and overall well-being were comprehensively evaluated. The research findings reveal that smart city components play a significant role in improving quality of life. In particular, applications in the fields of smart mobility, smart environment, and smart living were found to contribute significantly to citizen satisfaction. Furthermore, the results indicate that as sustainability- and technology-oriented services increase, residents' attachment to the city and their satisfaction with life also rise. This study aims to contribute to the literature by revealing the impact of smart city components on quality of life at the local level and serves as an important guide for local governments in the development of policies and strategies. The findings are expected to provide valuable insights for other cities with similar socio-economic structures.