Yemen’de Osmanlı-Zeydî Mücadelelerinin Sebep ve Sonuçları

Abstract

Çerkez Memlûklar adına Yemen’de bulunan Emir İskender, Osmanlıların 1517’de Mısır’ı fethettiği haberini alınca, Yemen’de hutbeyi Osmanlı padişahı adına okutmuştur. Böylece Osmanlılar herhangi bir sefer düzenlemeden Yemen’e hâkim olmuştur. Ancak Yemen’de bulunan Zeydî ahali, hâsıl olan durumu hiçbir zaman kabul etmeyerek bağımsız kalabilmek için Osmanlı hâkimiyetine karşı sürekli mücadele etmiştir. 1517’den 1635 tarihleri arası Yemen’de Osmanlı hakimiyetinin var olduğu süreçte pay-ı tahttan buraya tayin edilen beylerbeyi, serdar veya diğer devlet adamları ellerindeki güçleriyle Zeydîlere karşı çetin mücadele vermişlerdir. Osmanlıların buradaki gücünün Zeydîlere karşı yetersiz kaldığı dönemlerde ise merkezden seferler düzenlenmiştir. Yemen’in 1517’de Osmanlılar idaresine geçişiyle birlikte burada başlamış olan Osmanlı-Zeydî mücadeleleri, neticede Yemen’deki Osmanlı hakimiyetinin 1635’de inkıraza uğramasına sebebiyet vermiştir

When Mamluk Emir Iskender who managed Yemen on behalf of Circassian Mamluks heard that Ottoman conquered to Egypt in 1517, he had sermon said on behalf of ottoman Sultan. So Ottoman took control of Yemen without organizing any struggle but Zaydıes did not accept this situation and struggled against Ottoman perpetually in order to be independent. Seigneur, commander or other statesmen who were appointed by capital of empire, struggled against Zaydıes between 1517 and 1635 in which ottoman reined Yemen. When strength of Ottoman was insufficient for struggling against Zaydıes, influx was organized from centre of Empire. Struggles of Ottoman and Zaydıes, which started with transition of Yemen’s administration to Ottoman in 1517, caused collapse of Ottoman rule in 1635