DEĞERLER EĞİTİMİ BAĞLAMINDA BİLSEM EĞİTİM PROGRAMLARINA İLİŞKİN ÖĞRENCİ, ÖĞRETMEN VE YÖNETİCİ GÖRÜŞLERİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı Bilim ve Sanat Merkezlerinde öğrenim gören öğrenciler ile görev yapan öğretmen ve yöneticilerin değerler eğitimi bağlamında görüşlerini belirlemektir. Çalışma nitel boyutta gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın öğrencilere yönelik alt amaçları; Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencilerinin burada aldıkları değerler eğitiminin yeterliliğine, değerlere yönelik yapılan etkinliklere, değerlerin derslere nasıl yansıması gerektiğine, derslerde değerlere değinilmesinin avantaj/dezavantajlarına, en çok hangi değerlere değinilmesi gerektiğine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın öğretmenlere yönelik alt amaçları; BİLSEM öğretmenlerinin burada verdikleri değerler eğitimi ile BİLSEM eğitim programının uygunluğuna, öğrencilerin hangi değerleri edinmeleri gerektiğine, değer eğitiminin öğrenci başarısına etkisine, değerler eğitimi için BİLSEM eğitim aşamalarından hangisinin elverişli olduğuna yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın yöneticilere yönelik alt amaçları; BİLSEM eğitim programının değerler eğitimi konusunda yeterliliğine, BİLSEM eğitim programında en çok yer verilmesi gereken değerlere, değerler eğitimi açısından BİLSEM eğitim programının avantaj ve sınırlılıklarına, değerler eğitimine BİLSEM eğitim programının hangi aşamasında yer verilmesi gerektiğine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılı Diyarbakır BİLSEM'den 10 ortaokul öğrencisi, 10 öğretmen, üç yönetici; Mardin Prof. Dr. Aziz Sancar BİLSEM'den dokuz ortaokul öğrencisi, yedi öğretmen, iki yönetici; Şanlıurfa BİLSEM'den sekiz ortaokul öğrencisi, 10 öğretmen, iki yönetici oluşturmaktadır. Katılımcılar gönüllülük esasına göre belirlenmiştir. Araştırma nitel araştırma olup olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Katılımcılara yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın öğrenci görüşlerine göre sonuçlarına bakıldığında: öğrencilerin BİLSEM'de yapılan değerler eğitimi ile ilgili etkinlikleri yeterli bulduğu, öğretmenlerinin bunun için çabaladığı fakat ayrı bir değer atölyesi kurulmasının daha iyi olacağını düşündükleri görülmektedir. Öğrenciler BİLSEM'de değerler ile ilgili uygulanan faaliyetlerin genellikle sosyal sorumluluk projeleri olduğunu ifade etmiştir. Öğrencilerin çoğunluğu yanlış davranış karşısında o dersin gündemini yanlış davranışa sebep olan eksik değere ayırarak değer eğitimi yapılmasını uygun görmektedir. Öğrenciler derslerde değerlere değinilmesinin davranışlarını olumlu yönde değiştirdiği için avantajlı bulmaktadır. Öğrenciler en çok toplumsal değerlerin, buna ek olarak sosyal ve milli değerlerin öğretilmesi gerektiğini düşünmektedir. Araştırmanın öğretmen görüşlerine göre sonuçlarına bakıldığında: öğretmenler BİLSEM eğitim programının değerler eğitimine uygun olduğunu ifade ederken programın revize edilmesi gerektiğini ve programa değerler eğitimi dersinin eklenmesi gerektiğini düşünmektedir. Öğretmenler en çok toplumsal değerlerin, ardından milli ve felsefi değerlerin öğretimine öncelik verilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Öğretmenlerin çoğunluğu değerler eğitiminin öğrenci başarısını olumlu etkilediğini belirtmişlerdir. Öğretmenler BİLSEM eğitim programı aşamalarından destek aşamasında değerler eğitimi verilmesi gerektiğini düşünmektedir. Araştırmanın yönetici görüşlerine göre sonuçlarına bakıldığında: yöneticilerin BİLSEM eğitim programını değerler eğitimi açısından yetersiz buldukları dikkat çekmektedir. Yöneticiler programın geliştirilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Yöneticiler öğrencilere öncelikle öğretilmesi gereken değerlerin toplumsal değerler olduğunu ifade edip ardından milli, sosyal, çevreci ve inovatif değerlerin öğretilmesi gerektiğini belirtmiştir. Yöneticiler değerler eğitimi etkinlikleri için BİLSEM eğitim programının elverişli olduğunu, öğrencilerin not kaygısının olmadığını ve mevcudun az olduğunu avantaj olarak ifade etmiştir. Fakat öğrencilerin BİLSEM'de sınırlı zaman geçirmelerini değer eğitimi bakımından dezavantaj olarak görmüşlerdir. Yöneticiler BİLSEM eğitim programı aşamalarından destek aşamasında değerler eğitimi verilmesi gerektiğini düşünmektedir. Çalışma sonuçları doğrultusunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

The aim of this research is to determine the opinions of students studying at, and teachers and administrators working in the Science and Art Centers in the context of values education. The study was carried out qualitatively. The sub-objectives of the research for the students are; to determine the opinions of Science and Art Centers (BILSEM) students about the adequacy of the values education they receive, the activities carried out regarding the values, how the values should be reflected in the lessons, the advantages/disadvantages of addressing the values in the lessons and which values should be addressed most. The sub-objectives of the research for teachers are; to determine the opinions of BILSEM teachers about the compatibility between the values education they give here and the BILSEM education program, what values students should acquire, the impact of value education on student success, and which of the BILSEM education stages are suitable for values education. The sub-objectives of the research for administrators are; to determine the opinions about the adequacy of the BILSEM education program on values education, the values that should be included most in the BILSEM education program, the advantages and limitations of the BILSEM education program in terms of values education, at which stage of the BILSEM education program should values values be included. The study group of the research consists of 10 middle school students, 10 teachers and three administrators from Diyarbakır BILSEM; nine middle school students, seven teachers, two administrators from Mardin Prof Dr. Aziz Sancar BILSEM; eight middle school students, 10 teachers and two administrators from Şanlıurfa BİLSEM, in the 2018-2019 academic year. Participants are determined on a voluntary basis. The research is qualitative and the phenomenological design is used. Semi-structured interview form was applied to the participants. In data analysis, content analysis method was used. When examined the results of the study according to the opinions of the students: it is seen that the students find the activities related to the values education carried out in BİLSEM sufficient, their teachers strive for this, but they think it would be better to establish a separate workshop for value education. Students stated that the activities related to the values in BILSEM are generally social responsibility projects. The majority of students find it appropriate to carry out the value education in the face of wrong behavior by allocating the agenda of that lesson to the missing value that causes such wrong behavior. Since mentioning the values in the lessons positively changes their behavior, students find it advantageous. Students think that the communal values should be taught the most, thereafter, the social and national values. When examined the results of the research according to the opinions of the teachers: while the teachers state that the BILSEM education program is suitable for the values education, they think that the program should be revised and the value education lesson should be included in to the program. Teachers stated that the priority should be given to the teaching of communal values, followed by national and philosophical values. The majority of teachers agree that the values education positively affects student achievement. The teachers think that the values education should be given at the support stage of the BILSEM education program stages. When examined the results of the research according to the opinions of the administrators: it is noteworthy that the administrators find the BILSEM educating program insufficient in terms of the values education. Administrators state that the program should be improved. The administrators stated that the values that should be primarily taught to the students are communal values, and then the national, social, environmental and innovative values afterwards. The administrators stated that the BILSEM education program is suitable for the values education activities, students have no anxiety to pass the class, and small class size. However, they count the students spending limited time in BILSEM as a disadvantage with respect to the value education. The administrators think that the values education should be given at the support stage, of the BILSEM education program stages. Various recommendations were made in line with the results of the study.