GİRİŞİMCİLİK FAALİYETLERİNDE KADINLARIN KARŞILAŞTIĞI SOSYOEKONOMİK SORUNLAR (ELAZIĞ İLİ ÖRNEĞİ)

Abstract

Ekonomik kalkınmanın temel bileşenlerinden biri olan işgücünde kadınların aktif rol alması kaçınılmazdır. Bu bağlamda, kadınların çalışma hayatına katılımı ve girişimcilik faaliyetlerinde daha etkin rol üstlenmeleri, sadece ekonomik açıdan değil, aynı zamanda kadının statüsünün de gelişmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Son yıllarda artan kadın girişimcilik trendi, bu alandaki sosyoekonomik sorunların da araştırma konusu olmasına yol açmıştır. Bu araştırma, Elazığ'da girişimcilik faaliyetleri yürüten 20 kadının deneyimleri üzerinden, kadın girişimciliğinde karşılaşılan sosyoekonomik sorunları incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenolojik araştırma deseni ile tasarlanmıştır. Fenomenolojik araştırma, katılımcıların deneyimlerini ve bakış açılarını derinlemesine anlamaya odaklanan bir araştırma yöntemidir. Bu çalışmanın evrenini Türkiye'de bulunan kadın girişimciler, örneklem grubunu ise Elazığ'da çeşitli büyüklüklerde ve farklı sektörlerde hizmet vermeye devam eden işletmelerde girişimcilik faaliyetlerinde bulunan 20 kadın teşkil etmektedir. Gönüllülük esası ile çalışmaya görüşleri ile katkı sunan kadın girişimcilerin seçiminde yaş, medeni durum, eğitim durumu, hizmet verdiği sektör kriterleri göz önünde bulundurulmuştur. Ayrıca bu çalışmada, veri toplama sürecinde araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Bu form, kadın girişimcilerin karar verme, işletme kurma ve işletme yönetimi süreçlerinde karşılaştıkları zorlukları tespit etmek amacıyla on soru içermektedir. Araştırma sonucunda kadın girişimcilerin işlerini kurma ve büyütme süreçlerinde finansmana erişim, en kritik sorun olarak öne çıkmakta ve katılımcıların büyük çoğunluğu hibe ve kredi desteklerinin artırılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, kadın girişimciler, mentörlük ve danışmanlık kaynaklarına erişimde ciddi engellerle karşılaşmakta ve iş dünyasında cinsiyet temelli önyargılarla mücadele etmektedir. İş bağlantıları kurarken yaşanan güven problemleri ve nitelikli eleman bulma zorlukları, kadınların iş geliştirme potansiyellerini sınırlamaktadır. Çocuk bakım desteği, girişimcilik eğitimleri, mentörlük programları ve vergi teşvikleri gibi yapısal destekler, kadınların iş ve aile yaşamlarını dengelemelerine yardımcı olabilecek önemli unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Elazığ girişimci piyasasının büyük ölçüde erkek egemen olarak algılanması, cinsiyet eşitliği sağlanması yönündeki gereksinimi açıkça ortaya koymaktadır. Bu bulgular, kadın girişimciliğini teşvik etmek ve sürdürülebilir kılmak için kapsamlı ve çok boyutlu destek stratejilerinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Kadın girişimcilerin karşılaştıkları bu çok boyutlu engellerin aşılması, sadece kadınların değil, genel ekonomik kalkınmanın da önemli bir unsuru olarak değerlendirilmelidir. Bu çalışma ile COVID-19 Pandemi dönemi ve sonrasında meydana gelen 2020 ve 2023 depremlerinin ardından sahadaki güncel durumu ortaya koyarak ekonomiye katkı sunmak istenmiştir.Women inevitably take an active role in the labour force, which is one of the main components of economic development. In this context, women's participation in labour life and taking a more active role in entrepreneurship activities are of great importance not only in terms of economic terms but also in terms of improving the status of women. The increasing trend of women entrepreneurship in recent years has led to the socio-economic problems in this field being the subject of research. This research examines the socio-economic problems encountered in women's entrepreneurship through the experiences of 20 women carrying out entrepreneurial activities in Elazığ. This research was designed with phenomenological research design, one of the qualitative research methods. Phenomenological research is a research method that focuses on understanding the experiences and perspectives of the participants in depth. The universe of this study is women entrepreneurs in Turkey, and the sample group is 20 women who are engaged in entrepreneurial activities in businesses of various sizes and different sectors in Elazığ. Selecting women entrepreneurs who contributed to the study with their opinions voluntarily, age, marital status, education level, and the sector they serve were taken into consideration. In addition, a semi-structured interview form prepared by the researcher was used in the data collection process in this study. This form includes ten questions to determine the difficulties women entrepreneurs face in decision-making, business establishment and business management processes. As a result of the research, access to finance stands out as the most critical problem for women entrepreneurs in the process of establishing and growing their businesses, and the majority of the participants emphasise the need to increase grant and loan support. In addition, women entrepreneurs face serious obstacles in accessing mentöring and counselling resources and struggle with gender-based prejudices in the business world. Trust problems in establishing business contacts and difficulties in finding qualified staff limit women's business development potential. Structural supports such as childcare support, entrepreneurship training, mentöring programmes and tax incentives stand out as important elements that can help women balance their work and family lives. The fact that the Elazig entrepreneurial market is perceived to be largely male-dominated demonstrates the need to achieve gender equality. These findings emphasise the need to develop comprehensive and multidimensional support strategies to promote and sustain women's entrepreneurship. Overcoming these multidimensional barriers faced by women entrepreneurs should be considered as an important element not only for women but also for overall economic development. With this study, it was aimed to contribute to the economy by revealing the current situation in the field after the 2020 and 2023 earthquakes that occurred during and after the COVID-19 Pandemic period.