Origin of vehrlitic intrusions in the Ispendere (Malatya) and Kömürhan (Elazığ) ophiolitic complex (Eastern Taurus-Turkey)

Abstract

İspendere ve Kömürhan Ofiyolitik Kompleksleri ideal bir ofiyolitik istifin kabuk kesimini gösterirler. Bunlar tabana ait platonik birim, üstte izotrop gabrolar, dayk kompleksi ve volkanik birimlerden oluşur. Bu birimler, ofiyolitin kabuk kesimini oluştururlar. Tekil diyabaz daykları bütün bu birimleri keserler. Ofiyolitler, güneye doğru Orta Eosen yaşlı Maden Kompleksi üzerine tektonik olarak gelir ve kuzeyde Üst Kretase Magmatitleri tarafından genellikle tektonik olarak üzerlenirken, bazı yerlerde Kömürhan ofiyoliti ile Üst Kretase yaşlı Elazığ Magmatitleri arasında dereceli bir geçiş izlenmektedir. İspendere ve Kömürhan ofiyolitlerinin kabuk kesimlerinin incelenmesinde gabrolar içerisinde verlitik intrüzyonların varlığı gözlenmektedir. Büyük verlit intrüzyonlan ve çok sayıda verlitik siller ile dayklar gabroları keserler. İntrüzyonlar tabanda plajiyoklas içermeyen verliterden oluşmuştur. Üstte desimetre ile metre arası bir kalınlığa sahip verlit ve birkaç on metre üzerinde klinopiroksenit tabakakalarına dereceli geçişlidirler. Üste doğru İntrüzyonlar plajiyoklaslı verlit ve melanokratik gabrolara geçerler. İntrüzyonlar ve gabrolar arasındaki kontaklarda herhangi bir metamorfizma izi yoktur. Verlitik intrüzyonların iç yapısı esas olarak izotrop olup, tabakalanma göstermemektedirler. İspendere ve Kömürhan Ofiyolitlerindeki verlitik intrüzyonların petrolojik modeli, arazi ve petrografik veriler esasına dayanır. Esas ofiyolitik istifi veren okyanusal büyüme fazından sonra, ikinci evrede meydana gelen ergime verlitik intrüzyon, dayk ve sil olarak katılaşan magmayı vermektedir. Bu ikinci magmatik olay, okyanus içi dilimlenmeden hemen sonra, Üst Kretase sırasındaki yerleşme öncesi meydana gelmiştir.