Bölgesel Kalkınmada Doğu Anadolu Projesi (DAP) Yaklaşımı

Abstract

Doğu Anadolu Bölgesi'nin diğer bölgelerle olan sosyo-ekonomik gelişmişlik farkını azaltmak, mevcut verimlilik düzeyini geliştirerek ülke ekonomisine katkısını artırmak amacıyla 27 Ağustos 1998 tarihinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından Doğu Anadolu Projesi (DAP) Ana Planı başlıklı bir proje çalışması başlatılmıştır. Bu proje Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Atatürk, Fırat, İnönü, Kafkas ve Yüzüncü Yıl Üniversitelerinin kendi aralarında oluşturdukları \"Ortak Girişim\" aracılığı ile yürütülmüş ve projeler Aralık 2000 sonunda tamamlanmıştır. Doğu Anadolu Projesi Ana Planı kapsamında \"Mevcut Durum ve Analizi Raporu\", \"Strateji ve Yeniden Yapılanma Senaryoları\", \"Doğu Anadolu Projesi Ana Planı\", \"Ön Fizibilite ve Fizibite Etütleri\" ve \"Yönetici Özeti\" başlıklarını taşıyan raporlar hazırlanmıştır. Mevcut Durum ve Analizi raporunda bölgesel gelişme ana planına veri oluşturmak üzere bölgede hakim olan ekonomik ve sosyal göstergeler incelenmiştir. Türkiye ortalamaları ve uluslararası standartlar dikkate alınarak ihtiyaçlar tespit edilmiş ve darboğazlar ile birlikte potansiyel gelişme alanları ortaya konmuştur. Strateji ve Yeniden Yapılanma Senaryoları çalışmalarında mevcut durum ve analizlerinden elde edilen sonuçlar ülke ve dünyadaki sektörel gelişmeler dikkate alınarak bölgenin kalkınmasını sağlayacak strateji ve politikalar tespit edilmiştir. Oluşturulan alternatif senaryolar bu strateji ve politikalar çerçevesinde hazırlanmış ve beklenen gelişmeler ile değişik senaryolara göre beş ve on yıllık perspektiflere göre üç alternatif senaryo geliştirilmiştir. Yapılan çalışma ve geliştirilen senaryolardan, Plan'a esas olacak senaryonun tespitinden sonra temel stratejiler belirlenmiş ve tüm sektörleri kapsayan Bölgesel Gelişme Ana Planı ortaya konmuştur. Raporlardan elde edilen veriler ışığında, illerden gelen tüm talepler ve illerin potansiyelleri de göz önünde bulundurularak her il için değişik alanlarda fizibilite çalışmaları yapılmıştır. Bu makalede Doğu Anadolu Projesi kapsamında yapılan çalışmalar kapsamında bölgenin kalkınabilmesi için elde edilen bazı bulgular sunulacaktır.