6 ŞUBAT 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİ SONRASINDA MEYDANA GELEN YAPISAL HASARLARIN FARKLI PARAMETRELER DİKKATE ALINARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Türkiye sel, çığ, deprem gibi afetlerle sıklıkla yüz yüze gelen bir ülkedir. Aktif fay hatları içinde bulunan Türkiye için mücadele edilmesi gereken en önemli afet depremdir. Yakın tarihlerde gerçekleşen, 1999 İzmit ve Gölcük Depremleri, 2003 Bingöl Depremi, 2011 Van Depremleri, 2020 Elazığ – Sivrice ve İzmir depremleri büyük can ve mal kayıplarına sebep olmuştur. Son olarak Cumhuriyet tarihinin en şiddetli depremi olan 6 Şubat Kahramanmaraş Pazarcık (Mw: 7.7) ve Elbistan (Mw:7.6) depremleri başta Adıyaman, Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş olmak üzere toplam 11 ilde ağır hasarlara ve can kayıplarına sebep olmuştur. Afet sonrası insanların temel ihtiyaçlarının karşılanmasından hayatın normale dönmesine kadar geçen sürede birçok çalışma gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmalardan biri de hasar tespit çalışmalarıdır. Hasar tespit çalışmaları mevcut durumun analiz edilmesi, iyileştirme çalışmaları için strateji geliştirmesi ve gelecek afetlere önlemler alınması için oldukça önemlidir. Bu tez çalışmasında 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinden en çok etkilenen Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya İllerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen hasar tespit çalışmaları ile elde edilen veriler incelenmiştir. Veriler farklı parametrelere göre (Yapım yılı, tabî olunan yapım kuralları mevzuatı, taşıyıcı sistem türü, kat adedi, genel kullanım amacı) sınıflandırılarak hasar nedenleri araştırılmıştır. Bu amaçla, Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya İllerindeki resmi hasar tespit verileri sınıflandırılmış ve hasar seviyeleri ile bazı parametreler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu İlişkiler dikkate alınarak, risk azaltma faaliyetlerinde strateji belirleme çalışmalarına mesnet olabilecek öneriler geliştirilmiştir. Sonuç olarak, mevcut deprem hasar sonuçlarının tecrübesiyle bundan sonra oluşabilecek yıkıcı depremlerden önce alınacak yapısal tedbirler için bir öncelik değerlendirmesi ortaya konulmuştur. Deprem sonucu hasarın büyüklüğü ve nedenleri incelenerek, gelecekte yaşanması muhtemel olan afetlerle mücadelede illerin afet risk azaltma çalışmalarına katkı sağlayacak fikirler sunmak amaçlanmıştır.Türkiye is a country that frequently faces disasters such as floods, avalanches and earthquakes. The most important disaster that needs to be combated for Türkiye, which is located among active fault lines, is earthquake. The recent 1999 Izmit and Gölcük earthquakes, 2011 Van earthquake, Elazığ - Sivrice and İzmir earthquakes caused great loss of life and property. Finally, the February 6 Kahramanmaraş Pazarcık (Mw: 7.7) and Elbistan (Mw: 7.6) earthquakes, which were the most severe earthquakes in the history of the Republic, caused heavy damage and loss of life in a total of 11 provinces, especially Adıyaman, Hatay, Malatya and Kahramanmaraş. Many studies are carried out after the disaster, from meeting people's basic needs to life returning to normal. One of these works is building damage detection work. Building damage detection works are crucial for analyzing the current situation, developing strategies for improvement works and taking precautions against future disasters. In this thesis study, the data obtained from the damage assessment studies carried out by the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change Directore of Construction Affairs in the provinces of Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş and Malatya, which were most affected by the February 6 Kahramanmaraş earthquakes, were examined. The data were classified according to different parameters (year of construction, applicable construction code legislation, load bearing system type, number of floors, general purpose of use) and the causes of damage were investigated. For this purpose, official damage assessment data in Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş and Malatya Provinces were classified and the relationships between damage levels and some parameters were examined. Taking these relationships into consideration, suggestions have been developed that can be used as a basis for strategy determination in risk reduction activities. As a result, with the experience of current earthquake damage results, a priority assessment has been put forward for structural measures to be taken before devastating earthquakes that may occur from now on.