Kürtler ve Kürt Dili

Abstract

Kürt sözü, DLT’den itibaren Türkçede hem cins isim olarak hem de etnonim olarak kullanılan bir addır. Türkçe olan Bulgar adının bugünkü Slav Bulgar toplumuna ad olması gibi, Kürt adının da farklı kökenlerden gelen ve karma bir toplum olan Kürtlere özel ad olduğu düşünülebilir. Bu arada Kürtlerin Arap, İrani, Yafetik, Ermeni ve Anadolu yerli kavimlerinden geldiğine dair görüşler vardır. Kürdistan denilen coğrafyanın Zagros dağları civarı olduğu bilinmektedir. Türkiye’deki Kürtler aslında Kurmanç’tır. Kürtlerin Anadolu’daki tarihi, Türklerin Anadolu hâkimiyeti ile paralellik gösterir. Osmanlı devleti ile İran arasında yaşanan Şii-Sünni çekişmesi içinde, Anadolu’daki Alevi Türkmenler İran’a, İran coğrafyasındaki Sünni Türkmen ve Kürtler de Anadolu’ya doğru çekilmiştir. Kürtlerin Türkiye’deki nüfusu kesin olarak bilinmemektedir ve çok farklı sayılar verilmektedir. Kürtçe, genellikle Hin-Avrupa dil ailesinden bir dil olarak değerlendirilir. Ancak Kürtlerin dil değiştirdikleri ve ilk dillerinin başka olduğu birçok araştırmacı tarafından dile getirilmektedir. Kürtçenin karma bir dil olduğu söz varlığında ve gramer yapısında kendini göstermektedir. Kurmançça ve Soranice en önemli lehçeleridir. Zazaca, Kürtçenin bir lehçesi değil ayrı bir dildir. 1965 Genel Nüfus Sayımına göre Türkiye’de nüfusun % 7’sinin ana dili Kürtçedir.