ELAZIĞ İLİ MERKEZ İLÇE YENİ MAHALLE SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE 2 YAŞ ALTI ÇOCUKLARDA BESLENME DURUMU VE PROTEİN-ENERJİ MALNÜTRİSYONU SIKLIĞI

Abstract

Çalışma Elazığ ili merkez ilçesi Yeni Mahalle Sağlık Ocağı bölgesinde iki yaş altındaki çocuklarda beslenme durumunun saptanması, malnütrisyon sıklığı ve buna etki eden faktörlerin incelenmesi amacıyla 03/1996 ile 06/1996 tarihleri arasında yapılmıştır. Sağlık ocağı kayıtlarından randomize yöntemle 0-24 ay arasında 583 çocuk saptanmış ve çalışmanın bu çocuklar üzerinde yapılması planmıştır. Fakat 71 çocuk üstüste yapılan iki ziyarette evde bulunamadığından, 20 çocuk ailesi ziyareti kabul etmediğinden, 48 çocuk çalışma sırasında 24 ayını doldurmuş olduğundan, 44 çocuk ta ailesi bölge dışına göç ettiğinden çalışma planından çıkarılmış ve çalışma toplam 400 çocuk üzerinde yapılmıştır. Araştırmacı bu çocukların evlerine giderek, çocukların boy ve kilolarını ölçmüş ve bir. anket formu uygulamıştır. Çocukların %10.3'üne colostrum verilmediği saptanmıştır. Çocukların %37.5'inin doğumdan sonra ilk bir saatte emzirilmeye başlandığı bulunmuştur. 0-4 aylık dönemde çocukların %8.3'ünün sadece anne sütü ile, %37.3'ünün anne sütü ve su île, %49'unun anne sütü ve ek gıda ile, %5.5'inin de yapay beslendiği tesbit edilmiştir. Çocukların %38.7'sinin ek gıdaları uygun zamanda, %51.1'inin zamanından önce ve %10'unun geç almaya başladığı saptanmıştır. 5-12 aylık dönemde çocukların %78.5'inin ek gıdaları kısmen yetersiz aldığı, %1.9'unun ek gıdaların hepsini yetersiz aldığı saptanmıştır. En fazla yetersiz alman ek gıda grubunun et-yumurta ve baklagiller olduğu (%98.9 oranında) görülmüştür. 1-2 yaş arasındaki çocukların %72.4'ünün kısmen yetersiz, %2.24'ünün ise tamamen yetersiz beslendiği, en fazla eksik alınan yiyecek grubunun et, yumurta ve baklagiller olduğu (%100 oranında) bulunmuştur. Çocukların %18.5'inin rölatif tartılarının %90'dan küçük olduğu saptanmıştır. Çocukların %5.8'inin kavruk (stunted, yaşa göre boy Z değeri - 2 SD. veya daha az olanlar), %4.3'ünün düşük kilolu (underweight, yaşa göre ağırlık Z değeri -2 SD. veya daha az olanlar), %3.5'inin zayıf (wasted, boya göre ağırlık Z değeri -2 SD. veya daha az olanlar) 1 12olduğu bulunmuştur. Bu çalışma Elazığ ili Yeni Mahalle Sağlık Ocağı Bölgesinde çocukların sağlıklı beslenmediğini ortaya koymuştur. Bu durumu düzeltmek için, beslenme konusunda danışmanlık hizmetlerinin verilmesi ve ihtiyacı olan çocuklara gıda yardımını içeren geniş çaplı bir beslenme programı uygulanmalıdır. 1 13