AĞIN (ELAZIĞ) BÖLGESİ KARABAKIR FORMASYONU'NA AİT KİLLERİN MİNERALOJİK KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

Abstract

IV ÖZET Yüksek Lisans Tezi AĞIN (ELAZIĞ) BÖLGESİ KARABAKIR FORMASYONU'NA AİT KİLLERİN MİNERALOJİK VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ Sevinç Bakır Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Ana Bilimdalı 2004, Sayfa:55 Bu çalışmada Elazığ Karabakır Neojen Formasyonu oluşumlarının kil mineralojisi incelenmiştir. Ayrıca killi kayaçların ana ve iz element içerikleri kil fraksiyonu mineralojisi, XRD (X-ışını difraksiyonu), ICP-MS analiz yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Tüm veriler istatiksel yöntem kullanılarak değerlendirilmiştir. Sonuçta bu gölsel çökellerin ekonomik olarak önemi ortaya konmuştur. İnceleme alanında Keban Metamorfitleri (Permo-Triyas), Alibonca Formasyonu (Alt Miyosen) ve Karabakır Formasyonu (Üst Miyosen-Pliyosen) bulunmaktadır ve bu üç formasyonda birbirleriyle uyumsuz olarak bulunmaktadır. Yapılan analiz sonuçlarına göre havzada bulunan minerallerin bolluk miktarı kalsit, kil ve feldspat şeklinde olduğu belirlenmiştir. Kil minerallerinin bolluk miktarı ise simektit başta olmak üzere illit, paligorskit, klorit ve analsim şeklindedir. Korelasyon analizinde Si02; Na20, K20 ana oksitleri ile pozitif, MgO ve CaO ile negatif korelasyon gösterdiği, Ti02; Cu ve Co ile kuvvetli pozitif, Zn, Pb, Ba, A1203 ile yüksek pozitif korelasyon gösterdiği, Ca02'nun pozitif korelasyon göstermediği sadece A1203, Ga ve Zr ile yüksek negatif korelasyon gösterdiği saptanırken, MgO ile K20 arasında negatif bir korelasyon olduğu görülmüştür. Na20'nun Si02. A1203, Fe203 ve MnO ile kuvvetli pozitif gösterdiği belirlenmiştir.V Rb iz elementi, K20 ve Nb ile çok kuvvetli pozitif, CaO ile ise kuvvetli negatif korelasyon göstermektedir. Pb'de aynı şekilde CaO ile kuvvetli negatif korelasyon göstermektedir. Sr elementi ise, MgO ile çok kuvvetli pozitif koreledir şeklinde sonuçlar elde edilmiş olup, elementler arası korelasyon, elementlerin birincil ve ikincil dağılım kurallarına uymaktadır. Havza tektonizmadan fazla etkilenmemiştir. Anahtar Kelimeler: Karabakır formasyonu, kil, korelasyon.VI ABSTRACT Msc Thesis MINERALOGIC AND GEOCHEMICAL FEATURES OF CLAYS OF KARABAKIR FORMATION IN A?IN Fırat University Graduate School of Natural and Appelied Sciences Department of Geology Engineering 2004, Page:55 In this study clay mineralogy of Elazığ Karabakır Neojen Formation was studied. In addition, major and trace element contents in the clay fraction of clay rocks have been investigated using XRD and ICP-MS analyse methods. All data have been evaluated with geoistatistical methods. Thus economic importance of this lacustrine facies was established. In study area, from bottom to top Keban Metamorphites (Permo- Triassic), Alibonca Formation (Lower Miocene) and Karabakır Formation (Upper Miocene-Pliocene) are present and discordant with each other. According to whole rock data frequency analysis the abundance of the minerals in the basin are calcite, clay and feldspar. The abundance of the clay minerals are as;smektit and then ill ite, paligoskit, chlorite and analsim. In the correlation analyse positive correlation between SİO2 and Na20 K20 major elements, negative correlation between SİO2 and MgO, CaO; strong positive correlation between Ti02 and Zn, Pb, Ba, A1203 were determined. High negative correlations are present between Ca02 and Al2Oj Ga, Zr. Negative correlation between MgO and K20 and. High positive correlation between Na20 and Si02, Al203, Fe203 and MnO were determined. There are strong positive correlation between Rb trace elements and K20, Nb and strong negative correlation with CaO. There are strong negative correlation between Pb and CaO. Also very strong positive correlation between Sr and MgO. Correlation among elements comply with primary and secondary rules of the minerals.VII The basin was not influenced from tectonic movements. Key Words: Karabakir Formation, clay, correlation.