HUZUR DERSLERİNE KATILAN HARPUTLU ALİMLER

Abstract

Huzur dersleri, 1172/1738’den 1343/1924 yılına kadar Ramazan aylarının ilk gününden başlayıp toplam sekiz derste sona eren ve sarayda padişahın huzurunda devrin tanınmış alimleri tarafından verilen derslere denir. Osmanlı padişahları; ilmi ortamı canlandırmak, kültürel gelişmeyi sağlamak ve iktidarlarını çeşitli kesimler katında desteklenmesini oluşturmak gibi nedenlerden dolayı bu tür derslere büyük önem vermişlerdir. Bu derslere dönemin en seçkin alimleri şeyhülislamın teklifiyle katılırlardı. Huzur derslerinde her ders bir mukarrir ve genelde 15 muhataptan oluşan alimler tarafından verilir. Mukarrirler rütbeleri itibariyle ders okuturlardı. Muhataplar da rütbelerine göre taksim olunurdu. Mukarrire ders konuları ve dersinde bulunacak muhatapların listesi 2-3 ay önceden bildirilirdi. Muhataplar derste mukarririn sağ ve solunda olmak üzere hilal şeklinde otururlardı. Mukarrirlerin cüppeleri siyah, muhatapların ise mavi renkteydi. Mukarrir ve muhatapların seçimi şeyhülislam tarafından yapılırdı. Bu seçilenler taşradan olmamak şartıyla meşhur olup medresede ders veren bilginler arasından olurdu. Bu çalışmamızda huzur derslerine katılan Harputlu alimler incelenmiştir. Bu incelemede amaç, en seçkin alimlerin katıldığı bu derslerde Harputlu alimlerin tespiti ile beraber yörenin ilmi derecesini ön plana çıkarmak ve böylece Harput’un ilim hayatına olan katkısının belirtilmesi hedeflenmiştir.