Eğitimde Oyun ve Arkadaşlığın Eğitim Süreci Bağlamında Değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı, eğitim süreci bağlamında öğretmenlerin, arkadaşlık ilişkileri ve oyunun eğitsel amaçlı kullanımına ilişkin görüş ve deneyimlerini incelemektir. Araştırma aynı zamanda, eğitimde oyun ve arkadaşlık ilişkilerinin öğrencilerin öğrenme motivasyonu ve katılımı üzerindeki etkilerini anlamayı hedeflemektedir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseniyle yürütülmüştür. Katılımcı grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Elazığ il merkezinde görev yapan üç farklı ilkokuldaki 22 sınıf öğretmeni ile 3 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Bu araştırmada çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Oyun çağının okul öncesi ve ilkokul dönemine denk gelmesi ve bu yaş grubundaki çocukların dikkat sürelerinin kısa olması nedeniyle, veri toplama aracı sınıf ve okul öncesi öğretmenlerine uygulanmıştır. Bu öğretmenlerin çocukların oyun davranışlarını doğrudan gözlemleyebilmeleri, araştırma amacına uygun veri sağlamaları açısından belirleyici olmuştur. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin oyunların öğrenme sürecine olumlu katkılar sağladığını ifade ettiklerini göstermektedir. Oyunların öğrencilerin derse ilgisini artırdığı, aktif katılımı teşvik ettiği ve kalıcı öğrenmeyi desteklediği belirtilmiştir. Ayrıca oyunların öğrencilerin yaratıcılık, problem çözme ve sosyal becerilerini geliştirdiği ve arkadaşlık ilişkilerini güçlendirdiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte, oyunların eğlence odaklı hâle gelmesinin öğrencilerin derse olan ilgisini azaltabileceği, aşırı rekabetin ise dikkat dağınıklığına yol açabileceği vurgulanmıştır. Öğrencilerin güçlü arkadaşlık ilişkileri kurmalarının derse katılımı artırdığı; sosyal rollerin deneyimlenmesinin ise özgüven gelişimine katkı sağladığı belirtilmiştir. Eğitimde oyun ve arkadaşlık temelli etkinliklerin kullanımının eğitim sürecine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.Öte yandan, pasifleşen öğrenciler ile dışlanan bireylerin özgüven kaybı yaşadığı ve bu durumun öğrenme sürecini olumsuz etkilediğine yönelik görüşler de ortaya konmuştur.