TOPRAK RADON GAZI (222RN), DEPREM VE METEOROLOJİK DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ İLİŞKİNİN MODELLENMESİ

Abstract

Toprak ve yeraltı sularındaki 222Rn konsantrasyonlarının ölçümü, sismik ve tektonik aktiviteler nedeniyle fay hatlarındaki stres değişimini izlemek için kullanılır. Yeraltı gazlarının jeokimyasal davranışı genellikle kimyasal yapılarına bağlıdır. Diğer materyaller de asal gazların yer katmanlarındaki göçüne eşlik edebilir. Böylece dünyanın derinliklerinden yüzeye salınan gazlar üst tabakalar hakkında faydalı bilgiler sağlayabilir. 222Rn, sismik aktivite sırasında yeryüzü gerilmelerindeki değişikliklere diğer gazlardan daha fazla reaksiyon gösterir. Bu sebeple, deprem öngörü çalışmalarında kullanılan en etkili parametrelerden biridir. Herhangi bir değişkenin, fiziksel veya kimyasal değişimlerini görmek için, 3-boyutlu görsellerin kullanımı faydalı yorumlar yapmaya neden olur. Genel olarak, bu görsellerde enlem ve boylam esas alınır ve incelenen parametrelerin değişimi gözlenir. Bu değişikliklerin en iyi şekilde yapılandırılması ve yorumlanması, kontur haritaları ile 3-boyutlu olarak gerçekleştirilir. Bu çalışmada Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerindeki Dereköy (Kargı, Çorum) istasyonundan alınan 222Rn konsantrasyonları üzerinde çalışıldı. 222Rn'nin deprem ve meteorolojik faktörlerle olan değişimi incelendi ve 3-boyutlu harita çizimleri elde edildi. Anahtar Kelimeler: Radon, Sismik Aktivite, Meteorolojik Faktörler, Deprem

The measurement of 222Rn concentrations in soil and groundwater is used to monitor the stress change in fault lines due to seismic and tectonic activities. Geochemical behavior of underground gases depends on their chemical structure. Other materials may also accompany migration of inert gases in the earth layers. Thus, gases emitted from the depths of the earth can provide useful information about the upper layers. 222Rn shows more reaction to changes in earth stresses during seismic activity than other gases. Therefore, it is one of the most effective parameters used in earthquake prediction studies. In order to see the physical or chemical changes of any variable, the use of 3-dimensional images is helpful in making useful interpretations. In general, these images are based on latitude and longitude and the observed parameters are observed. The best configuration and interpretation of these changes is done in 3-dimensional with contour maps. In this study, 222Rn concentrations taken from Dereköy (Kargı, Çorum) station on the North Anatolian Fault Line were studied. The change of 222Rn with earthquake and meteorological factors was investigated and 3-dimensional map drawings were obtained. Key Words: Radon, Seismic Activity, Meteorological Factors, Earthquake