Dil oynatma hastalıklı sığırlarda hematolojik bulgularla birlikte bazı mineral madde ve vitamin düzeyleri

Abstract

Bu çalışmada, bölgemizdeki hayvanlarda oldukça sık görülen dil oynatma hastalıklı sığırlarda hematolojik bulgular ile birlikte bazı mineral madde [Çinko (Zn), bakır (Cu), demir (Fe), kobalt (Co), mangan (Mn)] ve vitamin (A, C, ?-karoten) düzeylerinin belirlenmesi amaçlandı. Elazığ merkez ilçeye bağlı üç aile işletmesinden dil oynatma hareketlerinin görüldüğü 15 baş sığır (Hasta Grubu) ile aynı ahırlarda bulunan klinik olarak sağlıklı ve dil oynatma anamnezi olmayan benzer yaş ve ırkta 10 baş sığır (Kontrol Grubu) olmak üzere toplam 25 baş hayvan çalışmanın materyalini oluşturdu. Hasta ve Kontrol grubundaki sığırlarda klinik ve hematolojik parametresel değerler ile vitamin düzeylerinin normal fizyolojik sınırlarda olduğu belirlendi ve gruplar arasında farkın önemsiz olduğu saptandı (P>0.05). Her iki gruptaki sığırların kan serumu Zn, Fe ve Co ortalama değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak önemsiz (P>0.05) olmasına rağmen, Cu ve Mn ortalama değerlerinin kontrol grubu hayvanlara göre önemli derecede düşük olduğu (sırasıyla P<0.01, P<0.001) tespit edildi. Sonuç olarak, sığırlarda dil oynatma hastalığının Mn ve Cu yetersizliği nedeniyle oluşabileceği ve dil oynatma semptomu gösteren hayvanların rasyonlarına bu elementlerin ilave edilmesi faydalı olacaktır.