YÜKSEKÖĞRETİMDE E-MENTORLUK UYGULAMASI İLE DESTEKLENEN AKRAN DANIŞMANLIĞININ ÖĞRENCİLERİN ÖZ YETERLİK, PROBLEM ÇÖZME VE YANSITICI DÜŞÜNME BECERİLERİNE ETKİSİ

Abstract

Bu doktora tezinde, yükseköğretimde akran danışmanlığında e-mentorluk uygulamalarının öğrencilerin öz yeterlik, problem çözme ve yansıtıcılık becerilerine olan etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında uygulanabilir bir e-mentorluk platformu hazırlanmış (ementorum.com.tr) ve bu uygulamanın öğrencilerin belirli becerilerine olan katkıları incelenmiştir. Çalışmanın katılımcılarını, bir devlet üniversitesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada, karma yöntem kapsamında yakınsayan paralel desen kullanılarak hem nicel hem nitel veriler toplanmış ve analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda, öğrencilerin üç beceriye ilişkin tutumlarını tespit etmek için, ön test - son test deneysel deseni, varyans analizi ve t-testi gibi istatistiksel yöntemler uygulanmıştır. Nitel boyutunda ise odak grup görüşmeleri ve yansıtma günlükleri aracılığıyla veriler toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılarak veriler betimlenmiştir. Araştırmada çalışma grubu, amaçlı örnekleme yönteminden olan kolay örnekleme ile seçilmiştir. Araştırma süreci, öğrencilerin ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla mentor ve mentiler ile yapılan görüşmelerle başlamıştır. Ardından, bir e-mentorluk uygulamasının arayüzü tasarlanmış ve bu arayüz uzmanların görüşlerine sunularak geri bildirimler doğrultusunda son şekli verilmiştir. Tasarlanan e-mentorluk uygulaması, öğrencilere tanıtılmış ve on haftalık kullanımları sağlanarak uygulamanın verimliliği tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuçlar, e-mentorluk uygulamasının öğrencilerin öz yeterlik, problem çözme ve yansıtıcılık becerilerine olumlu katkılar sağladığını göstermektedir. Araştırma bulguları, e-mentorluk uygulamalarının eğitim süreçlerine entegrasyonunun, öğrenci gelişimine yönelik önemli faydalar sağladığını ortaya koymaktadır. Araştırmada nitel ve nicel verilerden elde edilen çıkarımlar doğrultusunda, hazırlanan e-mentorluk sisteminin başarılı olduğu ve mentiler üzerinde olumlu etkiler bıraktığı gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda, e-mentorluk uygulamalarının yaygınlaştırılması ve eğitim programlarına dâhil edilmesi önerilmektedir. Bu çalışma, e-mentorluk uygulamalarının eğitimdeki potansiyelini vurgulayarak, yükseköğretimde akran danışmanlığı ve mentorluk modellerine yeni bir bakış açısı kazandırmaktadır.This doctoral thesis aims to investigate the effects of e-mentoring applications in peer counseling in higher education on students' self-efficacy, problem-solving and reflective skills. Within the scope of the research, a feasible e-mentoring platform (ementorum.com.tr) was prepared and the contributions of this application to students' specific skills were examined. The participants of the study were students studying at a state university. In the research, both quantitative and qualitative data were collected and analyzed using a convergent parallel design within the scope of mixed methods. In the quantitative dimension of the research, statistical methods such as pre-test - post-test experimental design, variance analysis and t-test were applied to determine the attitudes of the students towards the three skills. In the qualitative dimension, data were collected through focus group interviews and reflection journals. In the analysis of qualitative data, the data were described using the content analysis method. The study group in the research was selected using convenience sampling, which is a purposeful sampling method. The research process started with interviews with mentors and mentees in order to determine the needs of the students. Then, the interface of an e-mentoring application was designed and this interface was presented to the opinions of experts and finalized in line with the feedback. The designed e-mentoring application was introduced to the students and the efficiency of the application was determined by using it for ten weeks. The results show that the e-mentoring application positively contributes to the students' self-efficacy, problem-solving and reflective skills. The research findings reveal that the integration of e-mentoring applications into the educational processes provides significant benefits for student development. In line with the inferences obtained from the qualitative and quantitative data in the research, it was observed that the prepared e-mentoring system was successful and had positive effects on the mentees. In this direction, it is recommended that e-mentoring applications be disseminated and included in educational programs. This study emphasizes the potential of e-mentoring applications in education and provides a new perspective on peer counseling and mentoring models in higher education.