BEYİN ÖLÜMÜ SİNTİGRAFİSİNİN RAT MODELİNDE PATOLOJİK BULGULARLA KARŞILAŞTIRILMASI

Abstract

Beyin ölümü herhangi bir olay sonucu canlının beyin fonksiyonlarının tamamen kalıcı olarak kaybedilmesi olarak tanımlanır. Transplantasyon cerrahisindeki gelişmeler beyin ölümünün erken tanısını daha da önemli hale getirmiştir. Bu nedenle klinik beyin ölümü teşhisinin laboratuar yöntemlerinden biri ile desteklenmesi gerekmektedir. Tc 99m DTPA ile yapılan beyin sintigrafisi, beyin ölümü sonrası serebral kan akımı kaybını gösteren oldukça duyarlı bir tanı metodudur. Bu yöntemle serebral kan akımı miktar olarak hesaplanabilir. Tc 99m HMPAO ve Tc 99m ECD gibi hidrofilik olmayan ajanlar kullanılarak serebral kan akımı dışında beyin parankim perfizyonu da gösterilebilir. Bu çalışmada deneysel olarak gerçekleştirilen beyin ölümü sonrası Tc 99m DTPA beyin sintigrafisi ile tespit edilen serebral kan akımının azalması ile eş zamanlı olarak beyinde meydana gelen histopatolojik değişikliklerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma kapsamında 20 ratta deneysel olarak beyin ölümü modeli gerçekleştirilmeden bir gün önce ve beyin ölüm modeli gerçekleştirildikten sonra canlı 11 rata Tc 99m DTPA ile beyin ölümü sintigrafisi yapılmış ve serebral kan akımı miktarı görüntülenmiştir. Tc 99m DTPA beyin sintigrafisi entübasyon ve monitörizasyon altında gerçekleştirildi. Gruplar arası karşılaştırma yapmak için Mann Whitney U testi kullanıldı (beyin ölümü öncesi ve sonrası sintigrafik kantitatif sonuçlar). Sintigrafilerin analizleri sonucu elde edilen zaman aktivite eğrilerinde özellikle arteryel fazda sayım düzeylerinde anlamlı düşüşler izlendi (p<0,01). Ayrıca birinci ve altıncı dakikalar arasında serebral kan akımındaki azalma istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Tüm olgularda deney sonrası elde edilen beyin dokularında ortak ana histopatolojik bulgular nöronlarda dejenerasyon ve soluklaşma, periselüler alanda yaygın ödem ve yer yer peteşiel kanamalar olarak izlendi. Sonuç olarak Tc 99m DTPA ile yapılan beyin sintigrafisinin kantitatif bulguları serebral kan akımının kaybolduğu beyin ölümü olgularında erken dönemde izlenen histopatolojik bulgularla ilişkili bulunmuştur. Serabral kan akımını gösteren Tc 99m DTPA ile yapılan beyin sintigrafisinin kantitatif verileri, beyin ölümü kesin tanısını gösterebilir ve böylece transplantasyon oranlarının artmasına yol açıp potansiyel donörlerin daha erken tespit edilebilmesini sağlayabilir. Anahtar kelimeler: Beyin ölümü, Tc 99m DTPA, serebral kan akımı, histopatolojik bulgular.

Brain Death is defined as the complete loss of the brain functions due to the occurrance of any event. The developments in the transplantation surgery field has made the early diagnosis of the brain death much more important than before. So it is necessary to support the clinical diagnosis of brain death by the laboratory methods. The brain scintigraphy with Tc 99m DTPA is a very sensitive diagnostic method that shows cerebral blood flow loss that occured after the brain death. Cerebral blood flow can be estimated quantitatively by this method. Non-hydrophilic agents such as Tc 99m HMPAO and Tc 99m ECD might also demonstrate brain parenchymal activity besides the cerebral blood flow. Comparison of the histopathological changes occured at the same time with the decrease of the cerebral blood flow as shown by Tc 99m DTPA brain death scintigraphy after the brain death in an experimental model was aimed in this study. The study included examination of the cerebral blood flow by Tc 99m DTPA brain scintigraphy in the 20 rats, one day before the brain death model was performed and after production of the brain death model in living eleven rats. Tc 99m DTPA brain scintigraphy was performed under entubation and monitorization. Mann Whitney U test method was performed for the comparison between the groups (scintigraphical quantification results before and after brain death). In the time activity curves generated from analysis of the scintigraphies significant decrease in the levels of counts in the brain death group were obtained especially in the arterial phase (p<0,01). Also the decrease of the cerebral blood flow between the first and the sixth minutes was found statistically significant (p<0,05). Common principal histopathological changes, autolysis and color loss in the nerve cells and diffuse edema, rare petechial hemorrhage in the brain tissues were observed after the experiment in all cases. To conclude, the quantitative findings of the brain scintigraphy by Tc 99m DTPA was related with the histopathological findings observed during the early periods in the brain death with the absence of the cerebral blood flow. The quantification of Tc-99m DTPA brain death scintigraphy shows the cerebral blood flow, which might indicate the certain diagnosis of the brain death and thus, the potential donors can be determined earlier which leads to the increased transplantation rates. Key words: Brain Death, Tc 99m DTPA, cerebral blood flow, histopathological findings.