MUŞ İLİ’NDE YAYLALARIN DAĞILIŞI

Abstract

Türkiye’de yaylalar farklı yerleşme yerlerinde yaşayan nüfusgruplarının mevsimlik yaşam ve ekonomik faaliyet alanlarıdır.Türkiye’nin hemen her bölgesinde yayla sözcüğü yazın çıkıp oturulanserin yer, dağların üzerindeki yazlık ikametgâh ya da yazlık meraanlamına gelmektedir. Doğu Anadolu Bölgesinde arazi kullanımdeğerlerinin % 60’ını çayır ve mera alanları oluşturmaktadır. BölgedeYukarı Murat Bölümü’nde yer alan Muş ilinin % 40’lık bölümü platosahalarından oluşmaktadır. Arazi kullanım değeri açısından arazivarlığının % 46’sı çayır ve mera alanlarından oluşmaktadır. Muş İlindeyaylacılık faaliyetleri dört alanda incelenmektedir. Doğuda Bingöl-Muşsınırında yer alan Şerafettin Dağları, kuzeyde Bingöl, Muş ve Erzurumsınırındaki Bingöl dağları ve Akdoğan dağları, Muş merkez ilçeninkuzeyinde Otluk ve güneyinde Diyarbakır, Batman illeri sınırındaki MuşGüneyi Dağlık sahasına dahil Karaçavuş Dağında yer alan platolaryaylacılığın kümelendiği alanlara karşılık gelmektedir. Hidrografik açıdanMurat nehri ve kollarının su toplama havzasına karşılık gelen alanda bolsu kaynaklarına sahip olup aynı zamanda sirk ve volkanik kökenli göloluşumları yaylacığın önemli rezerv sahalarına karşılık gelmektedir.Yayla alanları, hem yükseltinin hem de küçükbaş hayvan sayısının fazlaolduğu Varto, Bulanık ve Merkez ilçelerinde yoğunlaşmaktadır. Builçelerde Muş ilinin küçükbaş hayvan varlığının % 81’i yetiştirilmektedir.Muş yaylalarının diğer bir önemi de Türkiye’nin en önemli yaylacılıkpotansiyeline sahip olan Erzurum-Kars yaylalarının geçiş güzergâhındayer almasıdır. Muş ilinde küçükbaş hayvan varlığının azalmasına bağlıolarak Bulanık, Malazgirt, Korkut ve Hasköy ilçelerinde yaylahayvancılığının yerini büyükbaş ve mera hayvancılığı almaya başlamıştır.