Örgütsel Adaletin İş Tatmini Üzerine Etkisi: Hakkâri İl’i Merkez İlçesi Devlet Okullarında Çalışan Öğretmenler Üzerinde Bir Araştırma

Abstract

Eğitimin temel yapısını oluşturan öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve iş tatmin düzeyleri eğitimin kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle öğretmeler bağlı bulunduğu kurum ya da okul üzerinde oluşturduğu örgütsel adalet algıları ile olumlu ya da olumsuz iş tatmin algısı oluştururlar. Bununla birlikte, işlerine yüksek motivasyon ile adapte olan, bunun yansıması olarak da daha verimli bir sonuç çıkaran, mutlu öğretmen - öğrenci profili yaratan bireylerin oluşumu gerçekleşebileceği gibi tam tersi de durumlar da yaşanabilir. Örgütsel adalet algısının önemli bir sonucu olan iş tatmini, okul yönetimin tarafsız yönetim biçimi, iletişim tarzı, karar verme sürecinde öğretmenlerin görüş ve düşüncelerine verilen önem derecesi, öğretmenlerin aldığı ücret, terfi ve çalışma koşulları gibi örgütsel faktörlerin yanı sıra bireysel faktörlerin etkisi ile de oluşmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada öğretmenlerin örgütsel adalet algısının iş tatmini üzerine etkileri araştırılmıştır. Ayrıca araştırmada öğretmenlerin demografik özelliklerinin örgütsel adalet ve iş tatmini algılarında farklılık oluşturup oluşturmadığı da analiz edilmektedir. Araştırmanın evrenini Hakkari İl’i Merkez İlçesi devlet okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada yapılacak anket sayısı basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak hesaplanmış, örneklem olarak 285 bulunmuş ve online olarak 290 öğretmene ulaşılarak anketlerin doldurulması öğretmenlerden rica edilmiştir. Araştırmada “Kişisel Bilgi Formu”, “Örgütsel Adalet Ölçeği” ve “İş Tatmini Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin prosedürel adalet, dağıtımsal adalet ve etkileşimsel adalet algı düzeylerinin, ortanın üzerinde olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu çalışmada öğretmenlerin iş tatmini düzeyleri incelendiğinde genel iş tatmin düzeyleri ile birlikte dışsal ve içsel iş tatmin düzeylerinin de ortanın üzerinde olduğu açıkça görülmektedir. Öğretmenlerin içsel tatminlerini birinci sırada dağıtımsal adalet, ikinci sırada etkileşimsel adalet ve üçüncü sırada ise prosedürel adalet algısı açıklamaktadır açıklayıcı tüm değişkenler istatistiksel olarak anlamlıdır.