YAHUDİLİKTE SAVAŞ KURALLARI VE SAVAŞLA İLGİLİ YAKLAŞIMLAR

Abstract

Yahudiler, Mısır'dan Musa çıkışlarından itibaren Hâkimler ve Krallar dönemi başta olmak üzere tarihin birçok döneminde Ortadoğu'daki savaşların merkezinde yer almışlardır. Yahudilikte savaşların kaynağı, amacı ve kuralları, kutsal metinlerde yer alan vaat edilmiş toprakların ele geçirilmesi ve korunması ile ilgili ifadelerde belirtilmektedir. Genel olarak Yahudilikteki savaş ile ilgili kural ve yaklaşımlar, Musa peygamber döneminden itibaren oluşmaya başlamıştır. Ayrıca, kutsal metinlerin yorumu niteliğinde olan dini otoritelerin görüşleri, savaşların amaçlarını ve kurallarını detaylandırmaktadır. Bu manada Yahudilikte savaş, Milhemet Mitsva ve Milhemet Reşut olarak ikiye ayrılmaktadır. Bununla birlikte Yahudi kutsal metinlerine göre bu kuralların dışında hareket edilmesi, Yahudiler açısından birçok olumsuz durumun yaşanmasına, savaşlarda yenilgiye ve elde edilen toprakların kaybedilmesine neden olmuştur. Diğer taraftan Yahudilerin tarihi süreç içerisinde karşılaştıkları bazı toplumsal olay ve kriz dönemleri, yeni yaklaşımların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu yaklaşımlar ise Yahudilikteki Tanrı anlayışı, sürgün, diaspora, mesih beklentisi ve altınçağ dönemi gibi kavramlar etrafında şekillenmiştir. Bu makalede, Yahudilikte dini ve sosyal hükümlerin belirlendiği dönem olarak kabul edilen kutsal metinler döneminde ortaya çıkan savaşla ilgili kurallar ve yaklaşımlar Tanah pasukları etrafında incelenerek ele alınacaktır. Makale verileri, dökümantasyon tekniğiyle elde edilmiş ve deskriptif metot kullanılarak Dinler Tarihi açısından değerlendirilmiştir. Böylece Ortadoğu merkezli savaşlarla ilgili olgu ve gerçekliklerin anlaşılmasına katkı sağlanması amaçlanmıştır.