VAN BÖLGESİNDE HALK ELİNDE YETİŞTİRİLEN AKKARAMAN KOYUNLARIN ÇEŞİTLİ VERİM ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Bu araştırma halk elinde yetiştirilen Akkaraman koyunların döl verimi, süt verimi, süt yağı oranı, laktasyon süresi, canlı ağırlık, kirli yapağı verimleri, lüle uzunlukları, beden ölçüleri, kuzuların doğum ağırlıkları ve yaşama güçlerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada Van ilinin dört farklı bölgesinde toplam 405 baş Akkaraman koyun ve 335 baş Akkaraman kuzu (184 erkek ve 151 dişi) kullanılmıştır. Koyunların bakım beslenmesi tamamen koyun sahiplerinin uyguladığı bakım besleme şartlarında gerçekleşmiştir. Koyunlar ilkbahar ve yaz aylarında mer'ada, kış aylarında ise ağılda beslenmiştir. Kış boyunca koyunlara sadece kaba yem (kuru ot şamam + yaş şeker pancarı posası) verilmiştir. Akkaraman koyunlarında gebelik ve bir doğumda ortalama kuzu sayısı sırasıyla %85. 19 ve 1.01 olarak, laktasyon süt verimi, günlük süt verimi, laktasyon süresi ve sütteki yağ oram sırasıyla 39.73 kg, 334 g, 122.86 gün ve % 6.62 olarak bulunmuştur. Koyunlarda ortalama canlı ağırlık 48.99 kg, kirli yapağı verimi 1.81 kg ve lüle uzunluğu 9.65 cm olarak tespit edilmiştir. Akkaraman koyunlarında cidago yüksekliği 60.96 cm, beden uzunluğu 59.89 cm, göğüs çevresi 80.08 cm ve ön incik çevresi 8.46 cm olarak belirlenmiştir. Akkaraman erkek kuzularda ortalama doğum ağırlığı 3.77 kg, dişi kuzularda 3.86 kg ve genel ortalama 3.81 kg olup, kuzularda sütten kesime kadarki yaşama gücü % 100 olarak bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Akkaraman koyunu, Döl verimi, Süt verimi, Vücut ölçüleri

The experiment was carried out to determine reproductive yield, milk yield, milk fat percentage, lactation periods, body weights, dirty wool yields, curl lengths, body measurements of Akkaraman ewes raised by farmers and birth weights and survival rates of lambs. A total of 405 ewes and 335 lambs (184 male and 151 female) were used in four different regions, Van. In the present study, the management of sheep raisers were put in account. During the spring and summer the flocks were fed of grazing. During the winter flocks were kept indoors because of the intense cold. During the winter the flocks were fed forage ( hay + wet sugar-beet pulp). Pregnancy percentage, litter size, lactation milk yield, daily milk yield, lactation length and milk fat percentage of Akkaraman ewes were 85.19%, 1.01, 39.73 kg, 334 g, 122.86 days and 6.62 %, respectively. Body weight, withers height, body length, chest girth, pre-shin girth, dirty wool yield, curl length of Akkaraman ewes were 48.99 kg, 60.96 cm, 59.89 cm, 80.08 cm, 8.46 cm, 1.81 kg and 9.65 cm, respectively. Birth weights of male and female lambs were 3.77 and 3.86 kg, respectively. General average birth weight at birth and survival rate at weaning of lambs were 3.81 kg and 100 %. Key words: Akkaraman sheep, Reproductive yield, Milk yield, Body measurements