ELAZIĞ YAKIN ÇEVRESİNDE KIRKGEÇİT FORMASYONUNUN SEDİMENTALOJİK ÖZELLİKLERİ

Abstract

ÖZ Yüksek LisansTezi Elazığ Yakın Çevresinde Kırkgeçit Formasyonu 'nun Sedimentolojik Özellikleri Nevin ESEN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı 1997, Sayfa: 44 Bu çalışma, Elazığ'ın yakın çevresinde Orta-Üst Eosen yaşlı Kırkgeçit Formasyonu'nun sedimentolojik özelliklerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma alanının en yaşlı birimini Permo-Triyas yaşlı Keban Metamorfitleri oluşturur. Senoniyen yaşlı Elazığ Mağmatitleri, Keban Metamorfitleri ile tektonik ilişkilidir. Üst Maastrihtiyen yaşlı Harami Formasyonu masif kireçtaşları ile temsil edilir. Çalışma konusu olan Kırkgeçit Formasyonu 3 üyeye ayrılarak incelenmiştir. Bunlar, Marik, Seherdağı ve Kalkarenit üyeleridir. Kırkgeçit Formasyonu'nda 8 adet ölçülü kesit alınarak 12 litofasiyes tanımlanmıştır. Bu litofasiyesler, kanyon, şelf, kanal, yamaç ve havza düzlüğü olmak üzere 5 litofasiyes topluluğunu oluşturur. Kanyon litofasiyes topluluğu Sugözü ve Harput kesitlerinde yer almakta ve Marik üyesini oluşturmaktadır. Kanyonun derinliği ortalama 250 m. olup, yanal yayılımı 4 km'ye ulaşmaktadır. Kalkarenit ve teknemsi çapraz tabakalı kumtaşları ile temsil edilen Şelflitofasiyes topluluğu Safran, Harput, Sugözü ve Hasret dağı kesitinde Yamaç litofasiyes topluluğunu üzerlemektedir. Safran kesitinde görülen konglomera mercekleri ise şelflerde zaman zaman gelişen kanallara ait çökellerdir. Hasret dağı dolaylarında kayma yapıları ve sinsedimenter faylarla temsil edilen Yamaç litofasiyes topluluğu Seherdağı üyesi içerisinde yer alır. Topluluk içerisinde merceksi geometrili tabakalı konglomeralarla temsil edilen kanal fasiyesleri ise yamaç kanallarını temsil eder. Havzanın güney kesimleri derin deniz havza düzlüğü fasiyeslerinden oluşur. Büyük çoğunluğunu yarı pelajik nitelikli çamurtaşlarının oluşturduğu bu topluluk Seherdağı üyesi içerisinde yer alır. Elazığ Havzasında Kırkgeçit Formasyonu'nun genel fasiyes dağılımına uyumlu olarak, inceleme alanında da havza, kuzeyden güneye doğru sığ fasiyeslerden derin deniz fasiyeslerine geçmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Kırkgeçit Formasyonu, Litofasiyes, kanyon, şelf, yamaç, havza düzlüğü, Elazığ, Harput.

IV ABSTRACT (Master Thesis) The Sedimentological Features of Kırkgeçit Formation in Elazığ's Nearby Surroundings Nevin ESEN Fırat University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Geological Engineering 1997, Page: 44 This study was carried out to investigate the sedimentological features of Middle-Upper Eocene Kırkgeçit Formation in Elazığ's nearby surroundings. Permo-Triassic Keban Metamorphictess are the oldest unit of the study area. There is a tectonic relation between Senonian Elazığ Magmatites and Keban Metamorphictess. Upper Maastrichtian Harami Formation is represented by massive limestones. The study subject, Kırkgeçit Formation, was investigated in three members; Marik, Seherdağı and Kalkarenit. 12 lithofacies were described by obtaining 8 measured sections from Kırkgeçit Formation. These facies these form lithofacies association; Canyon, Shelf, Slope, Slope Channel and Basin Plain. Canyon lithofacies association is present in Sugözü and Harput measured sections and constructs Marik unit. The depth of canyon is 250 m on average and lateral extend reaches 4 km. Shelf litofacies association, represented by Kalkarenit and trough cross-bedded sandstones, covers to Canyon andSlope lithofacies association in Harput, Sugözü and Hasret mountain measured sections. Lenticular body conglomerates observed in Safran section, are deposits that belong to the occasionally developed channels. Slope lithofacies association is represented by slump structures and synsedimentary faults and belongs to Seherdağı unit. Slope Channel facies represented by lenticular body stratified conglomerates within the association, form Slope Channels. The south sections of the basin consist of deep marine basin plain facies. This association, formed mostly by semipelagic mudstones, belongs to the Seherdağı unit. In accordance with general facies dispersion of Kırkgeçit Formation in Elazığ basin, in the investigation area has also transformed from shallow facies to deep marine facies from north to south. KEY WORDS: Kırkgeçit Formation, Lithofacies, Canyon, Shelf, Slope, Slope Channel, Basin plain, Elazığ, Harput.