HİDROELEKTRİK SANTRALLERDE TAŞIYICI YATAK REHABİLİTASYONUNUN YATAK SICAKLIĞI VE BASINCI ÜZERİNE ETKİSİ

Abstract

Hidroelektrik enerji yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde en kadim olanıdır. Fosil yakıt kökenli enerji tüketiminin çevreye verdiği zararlar gün geçtikçe artmaktadır. Günümüzde ülkeler, kişi başına enerji tüketiminin artması sebebiyle enerji ihtiyaçlarını karşılamak için yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektriği çeşitlendirip arttırmaya çalışmaktadır. Ülkemizde yenilenebilir enerji çeşitlendirilip bu enerji kaynaklarından üretilen toplam enerji miktarı sürekli artmaktadır. Bu amaçla kadim enerji kaynağımız olan suyun daha etkili ve tasarruflu kullanılıp etkin bir şekilde enerjiye dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu kapsamda hidroelektrik santrallerde yapılacak rehabilitasyon önem arz etmektedir. Bu çalışmada Keban HES ünitelerinde hidrodinamik yağlamalı taşıyıcı yatakların rehabilitasyonu incelenmiştir. Taşıyıcı yatak metal sıcaklığı, yağ giriş sıcaklığı, yağ filmi sıcaklığı, yatağa binen eksenel kuvvetler ve taşıyıcı yatak basıncı parametreleri üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan rehabilitasyon işlemi matematiksel hesaplamalar yardımıyla bulunarak deneylerle kıyaslamalar yapılmıştır. İyi bir rehabilitasyon işlemi için yapılması gereken hususlara dikkat çekilmiştir.

Hydroelectric energy is the most ancient of renewable energy sources. The environmental damage caused by fossil fuel-based energy consumption is increasing day by day. Today, countries are trying to diversify and increase the electricity produced from renewable energy sources to meet their energy needs due to the increase in energy consumption per capita. In our country, renewable energy is diversified and the total amount of energy produced from these energy sources is constantly increasing. For this purpose, water, which is our ancient energy source, should be used more effectively and economically and effectively converted into energy. In this context, rehabilitation in hydroelectric power plants is very important. In this study, the rehabilitation of hydrodynamically lubricated thrust bearings in Keban HEPP units was investigated. The bearing metal temperature, oil inlet temperature, oil film temperature, axial forces on the bearing and bearing pressure parameters were evaluated. The rehabilitation process was calculated with the help of mathematical modeling and comparisons were made with experiments. Attention is drawn to the points that should be done for a good rehabilitation process.