SULTAN II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE SELANİK-MANASTIR, SELANİK-İSTANBUL DEMİRYOLLARI GÜZERGÂHLARINDA İŞLETİLEN MADENLER

Abstract

Yakınçağlarda bölgelerarası ticaretin önemli bir değişme gösterdiği bilinmektedir. Avrupa'da hızla gelişen endüstrinin talebi sonucu, tarımsal ürünlerin dış ticarete kayması; mal akımı ilişkilerinde ve yönünde önemli bir değişime sebep olmuştur. Bu işleyiş, kendi sistemini de birlikte getirmiştir. XIX. yüzyıl sonunda yeni bir ulaşım teknolojisinin ürünü olan demiryolunun, Osmanlı'ya girişi bu şartlarda gerçekleşmiştir. Sultan II. Abdülhamid'in, Osmanlı Devleti'nin başına geçtiği dönemden, o güne gelinceye kadarki siyasî, askerî ve iktisadî şartlardan dolayı, devlet bütçesi tükenmiş bir haldeydi. Dolayısıyla, Avrupa'nın kara ve deniz alanındaki gelişmelerini takip etmek, bu malî durumla imkânsız bir hale gelmişti. Osmanlı devlet adamları bir taraftan ülke ekonomisini düzeltme, diğer taraftan tebaanın refah ve saadetini artırma çarelerini arıyorlardı. Bu dönemdeki en önemli meselelerden bir tanesi de ulaşım ve buna bağlı olarak nakliyenin oldukça güç şartlarda yapılmasıydı. Ulaşım maliyeti oldukça yüksek olup, bir malın üretilen noktadan iskeleye gelinceye kadar fiyatı 3-5 kat artmaktaydı. Bu çalışmada II. Abdülhamid döneminde, Selanik-Manastır ve Selanik-İstanbul demiryolları güzergâhları boyunca işletilen bakır, gümüş, zımpara, krom, antimuan gibi çeşitli madenler, bunlarla ilgili olarak ortaya çıkan çeşitli meseleler ve bunların işleticileri hakkında bilgi verilmiştir