Özel yetenekli öğrencilerin tekrarlanan örüntü becerileri ve bilişsel istem düzeyleri

Abstract

Matematiksel özel yetenekliliğin kilit karakterlerinden biri olan genelleme becerisi, matematiksel örüntülerle ilişkilidir. Erken yaşlarda cebirsel ve fonksiyonel düşünmenin gelişimi için bir bağlam olarak örüntüler ve özellikle tekrarlanan örüntüler öne çıkmaktadır. Ayrıca, öğrencilerin tekrarlanan örüntülerle çalışma süreçlerinde ortaya koydukları bilişsel çabanın belirlenmesi, örüntü becerisinin gelişimi açısından önemlidir. Belirtilenler doğrultusunda, bu çalışmanın amacı, özel yetenekli öğrencilerin tekrarlanan örüntü becerilerini ve tekrarlanan örüntülerle çalışma sürecinde ortaya koydukları bilişsel istem düzeylerini keşfetmektir. Çalışmada, durum çalışması deseni kullanılmıştır. Katılımcılar, beşinci sınıf düzeyinde öğrenim gören, tanılama testleri aracılığıyla özel yetenekli tanısı konulan beş öğrencidir. Veriler, açık uçlu problemlerden oluşan “Tekrarlanan Sayı Örüntüsü Görev Formu”yla toplanmıştır. Veri toplama yöntemi, görev temelli görüşmedir. Veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgulara göre, tüm öğrenciler, tekrarlanan sayı örüntüsü görevinin yakın, orta, uzak terimine ve kuralına doğru bir şekilde ulaşmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, özel yetenekli öğrenciler tekrarlanan sayı örüntüsü görevinin yakın, orta ve uzak terimini bulmak için “yinelemeli”, “sayma”, “bölümden kalanı sayma” ve “çarpım üzerine sayma” stratejilerini kullanmışlardır. Örüntüde yer alan rakamların dizilişindeki ilişkiyi tüm öğrenciler tekrar birimini belirleyerek açıklamıştır. Çalışma sonuçları, özel yetenekli öğrencilerin örüntü görevinin yakın ve orta uzaklıktaki terimini bulmak için “bağlantısız işlemler” ve “bağlantılı işlemler” düzeyinde bilişsel istem sergilediklerini göstermiştir. Ayrıca, öğrenciler örüntünün uzak terimini ve kuralını bulmak için “bağlantılı işlemler” düzeyinde bilişsel istem sergilemişlerdir.