EVSEL ATIK SU ARITMA ÇAMURLARINDAN KİMYASAL METOTLARLA AĞIR METAL GİDERİMİ

Abstract

Yüksek Lisans Tezi EVSEL ATIKSU ARITMA ÇAMURLARINDAN KİMYASAL METOTLARLA AĞIR METAL GİDERİMİ Şule Yüksel TATAR Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı 2003, Sayfa: 48 Bu çalışmada, Elazığ Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi'nde ortaya çıkan arıtma çamurlarındaki ağır metallerin giderimi araştırılmıştır. Bu amaçla, tesisin nihai çamur toplama alanlarından alınan kompozit numunelerin ağır metal içerikleri tayin edilmiştir. Ağır metal giderimini belirlemek için kompozit numune, hidrojen peroksit içeren ve içermeyen farklı hacim ve konsantrasyonlarda fosforik asit ile oda sıcaklığında 1 saat süreyle karıştırılıp pH ve elektriksel iletkenliğe bakılarak filtre edildikten sonra filtrattaki ağır metal düzeyleri saptanmıştır. Filtrede kalan çamur numunesinde ise inorganik ve organik madde düzeyleri belirlenmiştir. Deney sonuçlarına göre; ağır metal gideriminde Co ve Cd hariç en yüksek verim %o3 H202 içeren H3P04'in 40 ml'lik uygulamalarında saptanmıştır. Bu duruma göre Fe için %35'lik konsantrasyonda % 99.89, Cr için %60'lık konsantrasyonda % 98.5, Cu için %35'lik konsantrasyonda % 45.57, Zn için %60'lık konsantrasyonda % 99.34,, Mn için %35'lik konsantrasyonda % 84.19, Ni için %35'lik konsantrasyonda % 79.13 ve Pb için %60'lık konsantrasyonda % 98.16 giderim olduğu belirlenmiştir. Co ve Cd için ise %>3 H202 içermeyen H3P04'in 40 ml'lik uygulamalarında sırasıyla %40'lık konsantrasyonda %84.03 ve %60'lık konsantrasyonda %100'lük giderim elde edilmiştir. Bu sonuçlar ağır metal gideriminin pH'ın değeriyle ilişkili olduğunu göstermiştir. Ancak bazı metaller (Fe, Cu, Co, Mn ve Ni)'in çözünürlüğünün çok düşük olması nedeniyle asidin %40 ve %60'lık konsantrasyonlarında fosfatla kompleks oluşturup çöktüğü görülmüştür. Filtrede kalan çamur numunesindeki inorganik maddeler (su ve kül) hariç organik madde (ham protein, ham selüloz, ham yağ, azot içermeyen madde) düzeylerinde %o3 H202 içeren ve içermeyen H3PO4 uygulamalarında önemli bir değişiklik olmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler : Arıtma Çamuru, Ağır Metal, Giderim, Organik Madde, Fosforik Asit. vn